حكومت و جامعه اسلامي درعصر غيبت(افق بيستساله جمهوري اسلامي در پرتو آموزه مهدويت)
آمنه شکری صادقی
مرجع : کمیته علمی همایش بین المللی دکترین مهدویت
چکیده
سند چشمانداز بیستساله در آبان ماه 1382 توسط مقام معظم رهبري به سران سه قوه و رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام ابلاغ گرديد اين حركت عظيم میتواند سنگ آغازين بنايي باشد كه جامعه ما را در بيست سال آينده خواهد ساخت. ترسيم اهداف بلند انقلاب براساس اولوّيتهاي تئوريك نظام سياسي فرهنگي در جامعه ديني، يعني «انتظار مهدويت» و فرهنگ غني نبوي، علوي و مهدوي و اعتقاد عميق جامعه به بحث انتظار و نقش سازند، و كليدي آن در هدايت جامعه میتواند راهگشاي بسياري از مشكلات در جامعه جهت تحقق اهداف چشمانداز مؤثر باشد.
اين سند چشمانداز ايران را كشور با هوّيت اسلامي و انقلابي الهامبخش در جهان اسلام، توسعه يافته متناسب با مقتضيات فرهنگي، جغرافيايي و تاريخي و متكّي بر اصول اخلاقي و ارزشهای اسلامي ملي و انقلابي و مردم سالاري ديني، عدالت اجتماعي آزاديهاي مشروع حفظ كرامت و حقوق انسانها رضايتمندي از وجدان كاري و انضباط، مستحكم بودن خانواده، دوري از فقر فساد و تبعيض، فعال مسئوليتپذير، ايثاگر و مؤمن، روحيه تعاون و سازگاري اجتماعي، متعهد به انقلاب و نظام اسلامي و اعتقاد وجودي به فرهنگ غني مهدوي شكوفايي ايران و مفتخر بهایراني بودن جامعهي اخلاقي نوانديش پويايي فكري و اجتماعي ساخته است.
به دليل هجم زياد محورها و چشمانداز و با توجه به كاربردي محور فرهنگي در جامعهاین مقاله در مورد فرهنگ و ابعاد آن بحث میكند.
اصول اخلاقي و ارزشهای اسلامي
جامعهایران اسلامي كه با اتكاء بر اصول اخلاقي مبتني بر زير ساخت هاي ديني و اسلامي است حاكميت اسلامي ما به صورت همهجانبه و عميق در چارچوب به نظام جمهوري اسلامي از آرزوهايي بوده كه بر اين انگيزه متعالي و الهي ما به رهبري امام بزرگوار رژيم ضداخلاقي پهلوي سرنگون و حكومت اخلاقي و اسلامي را بنا نهاديم.
محورها
1. تحقق ارزشهای انقلاب اسلامي در انديشه و عمل
نظام جمهوري اسلامي با اعتقاد به اینکه دين مبين اسلام در پرتو احكام نوراني قرآن و سنت مهدوي و سيره اهلبیت(ع)و اعتقاد بهاینده روشن حكومت عدل توانايي اداره دنياي بشريّت را با جهتگيري الهي براي نيل به سعادت دارا میباشد.
2. تقويت فضايل اخلاقي و ايمان روحيهایثار و اميد بهاینده
از اهداف اصلي انقلاب اسلامي ترويج امور فرهنگي و معنوي و رشد دادن فضايل اخلاقي و ايمان امت همچنین مهمترین اهداف اين نظام، شناساندن باور مهدويت در جامعه میباشد.
البتهاین شناخت در ساحتي كلان نميماند بلكه در ساحت پاييني از همه آنچه مردم میبايست بدان دست يابند و امور خود را سامان دهند اين باور در خود طرحهايي اجرايي و عملي دارد.
شاخصههاي نظام مهدوي
1. ايمان و معنويت، 2. صفا و اخوت، 3. صلاح اخلاقي و رفتاري، 4. اجراي قسط و عدل، 5. اقتدار و عزّت، 6. كار و حركت و پيشرفت دائمي.
مقام معظم رهبري میفرمايند:در زمينههای فرهنگي ما بايد روحيهایمان و عنصر ايثار و فداكاري را در درجه اول در خودمان و سپس در مردم تقويت كنيم اين هم بايد در برنامهها گنجانده و ديده شود. بخش مهمي كه قدرت ملّي ما را تشكيل داده بود روحيهایثار و شهادتطلبي بود كه ما بتوانيم اين امر را در خودمان تقويت كنيم همه معادلات قدرت دنيا به سود ما به هم خواهد ريخت.
3. برنامهريزي براي بهبود رفتارهاي فردي و اجتماعي
يكي از نيازهاي اساسي در مسايل اجتماعي برقراري ارتباط صحيح سالم اجتماعي بين مردم و خانوادهها دولت و مردم و بين دولتهاست.
برخي از اخلاق و آداب فردي و اجتماعي
1. حسن خلق، 2. رفق و مدارا، 3. عفو و گذشت، 4. تواضع و فروتني، 5. انتقادپذيري و نصيحتپذيري ، 6. علم و بردباري.
4. احياي انديشههای ديني و سياسي حضرت امام خميني
حضرت امام خميني از جمله مردان بزرگ و تاريخسازي است كه مبتني بر اصول اسلام ناب محمّد(ص) توانست انقلاب اسلامي را به پيروزي برساند.
ولايت فقيه محوريترين ركن نظام اسلامي توسط امام با درايت و هوشياري ايشان در نظام الهي سياسي حاكم بر جهان معرفي شد. پيروي از انديشههای امام خميني میتواند يك معيار اساسي در سياستگذاريها و برنامهریزی كشور شود همچنین رسالت خطيري است در جهت تحقق چشمانداز نظام و حل مشكلات دروني حكومت و حفظ و حراست اسلام و بسترسازي مناسب حكومت عدل جهاني داشت.
5. سالم سازي فضاي فرهنگي با اهتمام به امر به معروف و نهي از منكر
آمران به معروف پاسداران سنگرهاي اعتقادي و رفتاري جامعه و حافظان فرهنگ خودي و هوّيت ملي میباشند و ناهيان از منكر حملهكنندگان به فرهنگ بيگانه و سنگرنشينان مقاوم در برابر هجوم دشمنان هستند. احياي فريضه امر به معروف و نهي از منكر جامعه را از آلودهسازي روح و روان نجات ميدهد و در سلامت كامل قرار ميدهد و زمينه را براي تلاش و حركت سالم احياء میكند.
حفظ و كرامت و حقوق انسانها در سايه ترويج فرهنگ اسلامي
نظام جمهوري اسلامي با اعتقاد به اینکه دين مبين اسلام و برخوردار از احكام نوراني و قرآن و سنت مهدوي و سيره اهلبیت(ع)توانايي اداره دنياي بشريت را با جهتگيري الهي براي نيل به سعادتدار میباشد كرامت نحوه وجود هستي خاصي است كه براي خداوند سبحان است چنآنچهاین صفت هم بر انسان هم تعلق میيابد و يا میتواند صفت شخصيت حقوقي قرار بگيرد كه معرف سيره عملي و علمي آن باشد.
اللهم إنا نرغَبُ اليكَ في دولَهِ كريمَه تَعزُّ بِهَ الاسلامُ وَ اهْلَهُ وَ تُذِلُ بِه النفاقَ وَ أهلَهُ وَتَجَعَلُنا فيها من الدعاه إلي طاعَتِكَ وَالقادَه إلي سبيلِك وَ تَرزُقنا كِرامَه الدّنيا وَ الاخِره؛
راههاي كسب كرامت و بزرگواري و عوامل تثبيت آن از منظر قرآن و عترت
1. علم و معرفت، 2. اطاعت و عبادت خدا. 3. خويشتنداري و دوري از پستيها، 4. حقگرايي، 5. تقوا.
1. آگاهي بخشي و تأكيد بر اجراي قانون
پيامبر اكرم و ائمه اطهار(ع)حكومت را براي حاكميت قوانين الهي میخواستند تا در سايه تشكيل حكومت قوانين جاويد اسلام را حفظ و اجرا كنند. بيشك يكي از وظايف مهم كارگزاران در اجراي سند چشمانداز اجراي دقيق احكام الهي است از اين رو كارگزاران بايد متعهد بر افراد نسبت به قوانين مقدس الهي بوده و در اجراي آن سستي نورزند.
2. استحكام مباني مردمسالاري ديني
حضرت امام خميني براساس بينش توحيدي و نگرش اسلامي مردم را ولي نعمت خدا میدانست و تكريم و تعليم سرشاري نسبت به شخصيت و خواست و آراي آنان قائل بودند.
براي همين است كه خدمت رساني به مردم كاري الهي و مايه افتخار انبياء و اولياي الهي بوده است. يكي از دستآوردهاي مهم انقلاب اسلامي و شايد از مهمترین آنها تشكيل نظام مردم سالاري ديني در كشور بود. در اين نگرش خاستگاه حكومت عدل جهاني مهدي موعود(عج) همان مردم اند كه با فطرت پاك و قلب آراسته خواهان فضيلت و عدالت میباشند.
3. مقابله با تهاجم فرهنگي و مظاهر فساد
براي يك ملت فاجعه فرهنگي از فاجعه اقتصادي بسيار سنگينتر و خسارت بارتر است يورش فرهنگي از يورش نظامي بسيار بيرحمانه تر و صعبالعلاجتر است مقام معظم رهبري بايد مسئولين نظام جهت آگاهي به نسل جوان كشور و رفع فساد جامعه بكوشند.
4. رشد آگاهي و فضايل اخلاقي
5. تقويت هويت ملي مبتني بر اسلام
تقويت هوّيت ملي مبتني بر اسلام و انقلاب اسلامي و نظام مقدس و مفتخر بهایراني بودن يكي ديگر از ويژگيهاي فرهنگي است كه در رشد چشمانداز از آن سخن به ميان آمده بايد از صيانت و فرهنگ ملي و اسلامي دستیابی به استقلال فرهنگي و سياسي و اجتماعي در بستري از توسعه و كسب قدرت مادي ومعنوي بكوشيم.
6. معرفي فرهنگ و تمدن و هنر ايران اسلامي
بسترسازي فرهنگي و تمدن و هنر ايران اسلامي
1. ايجاد انگيزه و عزم ملي براي دستیابی اهداف بلند بیستساله
تبين و تدوين استراتژي دولت اسلامي در مرحله اول نيازمند مراجعه بهایدئولوژي و منابع غني آن يعني قرآن و عترت رجوع به انديشههای امام خميني و رهبر فرزانه انقلاب و قانون اساسي و سند چشمانداز بیستساله میباشد همچنین مهمترین اهداف چشمانداز بسترسازي فرهنگي و ايجاد انگيزه قوي جهت تحقق حكومت عدل جهاني است.
مهمترین راه تقويت انگيزه عمومي براي زمينه سازي ظهور حكومت عدل جهاني بررسي ابعاد مقاومت است.
ابعاد مقاومت
1. بُعد دينداري، 2. بُعد دينآموزي، 3. بُعد فرهنگي، 4. بُعد اعتقادي و ايدئولوژيكي، 5. بُعد اقتصادي، 6. بُعد سياسي، 7. بُعد نظامي.
2. اطلاعرساني مناسب براي تحقق ويژگيهاي مورد نظر در افق چشمانداز
3- گسترش فعاليت رسانهاي جهت تحقق اهداف انقلاب
4- تأمين منابع انساني مورد نياز تحقق برنامههای بیستساله
يكي از بزرگترين سرمايههای ملّي كشور ايران جوانان متدّين و با استعداد هستند كه رهبر فرزانه از آنان به عنوان يك «نعمت» ياد كردند.
تشكيل جامعهاي فعال، خودكفا، آگاه و دشمنستيز
1. اعتلاي معرفت و بصيرت ديني برپايه قرآن و مكتب اهلبیت(ع)
2- تقويت و وجدان كاري انضباط اجتماعي روحيه ابتكار و قناعت
3- ترويج فرهنگ استفاده از توليدات داخلي
4- اهتمام به درستكاري در جهت ارتقاي كيفيت توليدات داخلي
5- تعميق روحيه دشمنشناسي ترويج روحيه ظلمستيزي مخالف با سلطه استكبار
شناخت و بصیرت بالا در مقابل تهديدات دشمنان در عرصه فرهنگي و آمادگي معرفتي و همهجانبه در جهت دفع اين تهديدات و موانع باعث ايجاد فرصت در جهت پيشبرد اهداف جامعه میشود.
بايد مسئولين نظام روحيه دشمنشناسي و دشمنستيزي را در مردم تقويت كنند همچنین در دوران غيبت برعهده شيعيان و منتظران فرج امام زمان(عج) است كسب آمادگي نظامي و مهيا كردن تسلحيات مناسب هر عصر براي ياري حق است.
بعضي از آفت و تهديدات عمده فرهنگي
1. ضعف دانش و بينش نسل جوان، 2. تضعيف اسلام در دانشگاهها، 3. غفلت از تهاجم فرهنگي، 4. انفعال و خودباختگي، 5. روشنفكري مرتجع، 6. ارتجاع، 7. تحجر.
به اعتقاد ما اعتلاء عمق بخشيدن و گسترش فرهنگ مهدوي در جامعه بر پايه قرآن كريم و تعاليم اسلام و نهادينه شدن اين امر مهم بر پايه بصيرت و انديشه درست از اولويتهايي است كه بايد به آن پرداخته شود بايد هم در نظام فرهنگي هم در چارچوبة فرهنگ نظام اسلامي و محتوايي فرهنگ جامعه توزيع اعتبارات حول محور مهدوّيت برنامهریزی شود كه حاصل آن شامل بقاء و ارتقاي منزلت و شأن جمهوري اسلامي در حوزههاي فردي، فرهنگي، سياسي و اجتماعي و اقتصادي و... ميشود.
مقدمه
سند چشمانداز بیستساله در آبان ماه 1382 توسط مقام معظم رهبري به سران سه قوه و رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام ابلاغ گرديد. اين حركت عظيم میتواند سنگ آغازين بنايي باشد كه جامعه ما را در بيست سال آينده خواهد ساخت و همچنین به عنوان دستآورد بیستسالة جمهور اسلامي ايران، آن را پيش روي جهانيان قرار خواهد داد تا نسبت به توانايي فكري و سازندگي مردم كشور ما قضاوت كنند.
اكنون چشمانداز به عنوان پتانسيل ملّي، اهداف و آرمانها و آرزوهاي جامعه و نسل امروز و فردا را تحت فرهنگ بلند معنوي «مهدّويت» و دستیابی به حكومت آرماني عدل جهاني را محور قرار داده تا بتواند اهداف عالية، انقلاب اسلامي را تعقيب نمايد، اهداف و آرمانهايي كه سعادت حقيقي مردم ما را فارغ از دستهبنديهاي تنگ نظرانه دنبال مینمايد. ترسيم اين اهداف براساس اولوّيتهاي تئوريك نظام سياسي و فرهنگي درجامعه ديني، يعني «انتظار مهدويت» و فرهنگ غني نبوي، علوي، مهدوي، و اعتقاد عميق جامعه به بحث انتظار و نقش سازنده و كليدي آن در هدايت جامعه میتواند راهگشاي بسياري از مشكلات در جامعه جهت تحقق اهداف چشمانداز مؤثر باشد.
قطعاً دستیابی بهاین اهداف بلند، نيازمند بينش اراده و همّت عمومي آحاد مردم ماست كهاین پروسه دراز مدت را در قالب برنامههاي تدوين شده طي نمايند. اين سند چشمانداز ايران را كشوري با هوّيت اسلامي و انقلابي، الهامبخش در جهان اسلام، توسعه يافته متناسب با مقتضيات فرهنگي، جغرافيايي و تاريخي خود و متكّي بر اصول اخلاقي و ارزشهای اسلامي ملي و انقلابي و مردمسالاري ديني، عدالت اجتماعي آزاديهاي مشروع حفظ كرامت و حقوق انسانها رضايتمند از وجدان كاري، انضباط، مستحكم بودن خانواده، دوري از فقر و فساد و تبعيض، فعال مسئووليت پذير، ايثارگر و مؤمن و روحيه تعاون و سازگاري اجتماعي، متعهد به انقلاب و نظام اسلامي و اعتقاد وجودي به فرهنگ غني مهدوي شكوفايي ايران و مفتخر بهایراني بودن جامعه، اخلاقي نوانديش و پويايي فكري و اجتماعي ساخته است.
به قول مقام معظم رهبري:ما معتقديم اين چشمانداز، تحقق يافتني است اما بايد برنامهریزی و راه حركت را پيدا كرد.
بنابراين سند چشمانداز بیستساله جمهوري اسلامي ايران، نيز شتاب اين تحول را در انقلاب اسلامي با سامان بهتر و ساز و برگهاي جديد با مقتضيات زماني و مكاني امروز و فردا افزونتر كرد، و سرافرازي و عزّت و پيشرفت كشور را به ارمغان خواهد آورد.
تحقق افق بیستسالة جمهوري اسلامي
سند نهايي چشمانداز 20 ساله جمهوري اسلامي كه از سوي مقام معظم رهبري به سران سه قوه و رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام ارائه شده بيترديد يكي از بزرگترين خلاءهاي ما در سالها پس از پيروزي انقلاب اسلامي، مبهم بودن اهداف كمي و كيفي درعرصه، جهتگيرها را روشن نموده است.
در سالهاي قبل برنامههای ميان مدت با افقهاي پنج ساله تكليف ما را معلوم نمود. اما مشكل و محتواي اين برنامهها، يا اغلب در عرصة عمل ارتباط ضعيفي با آنچه كه در عرصة جامعه رخ ميداد، برقرار ميكرد در واقع شكل برنامهریزی ما به گونهاي بوده، كه هركس ساز خودش را میزد. در اغلب سالها يا از برنامهها عقب بوديم يا جلوتر میرفتيم، رشد و توسعه در همه ابعاد براساس نيازها نبوده است.
در واقع اين سند پايان سردردگمي برنامهريزان و پايان ترديدها خواهد شد و قرار است پس از اجراي چهار برنامة پنجساله كه اولين آن از سال 1384 آغاز شده، كشور ما را يك كشور توسعه يافته بدل نمايد به شرطي كه اولين پيش نياز اين حركت، يعني تحول در نظام برنامهریزی محقق گردد.
محورهاي سند چشمانداز بیستساله
محورهاي سند چشمانداز به شرح زير است:
الف) افق چشمانداز:
با اتكال به قدرت لايزال الهي و در پرتو ايمان و عزم ملي و كوشش برنامهریزی شده و مدّبرانة جمعي درمسير تحقق آرمانها و اصول قانون اساسي در چشمانداز بیستسالهایران كشوري است توسعه يافته با جايگاه اول اقتصادي، علمي و فنآوری درسطح منطقه با هوّيت اسلامي و انقلابي، الهامبخش در جهان اسلام و با تعادل سازنده و مؤثر در روابط بینالملل.
ب) ويژگي كلان:
توسعه يافته متناسب با مقتضيات فرهنگي، جغرافيايي و تاريخي خود و متكي بر اصول اخلاقي و ارزشهای اسلامي ملي انقلابي با تاكيد بر مردمسالاري ديني عدالت اجتماعي آزاديهاي مشروع حفظ كرامت و حقوق انسانها و بهرهمند از امنيت اجتماعي و قضايي.
ت) ويژگي علمي و فني:
برخوردار از دانش پيشرفته، توانا در توليد علم و فنآوري متكي به سهم برتر منابع انساني و سرماية اجتماعي درتوليد ملي.
ث) ويژگي دفاعي:
امن، مستقل و مقتدر به سامان دفاعي، مبتني بر بازدارندگي همه جانبه و پيوستگي مردم و حكومت.
ج) ويژگي اجتماعي و فرهنگي:
برخوردار از سلامت، رفاه امنيت غذايي، تأمين اجتماعي فرصتهاي برابر توزيع مناسب درآمد، نهاد مستحكم خانواده، به دور از فقر و فساد تبعيض و بهرهمند از محیطزیست مطلوب، فعال و مسئووليتپذير، ايثارگر و مؤمن رضايتمند برخوردار از وجدان كاري، انضباط روحيه تعاون و سازگاري اجتماعي متعهد به انقلاب و نظام اسلامي و شكوفايي ايران و مفتخر بهایراني بودن.
چ)ويژگي منطقهاي:
دست يافتن به جايگاه اوّل اقتصادي علمي و فنآوری در سطح منطقة آسياي جنوب غربي «شامل آسياي ميانه، قفقاز، خاورميانه و كشورهاي همسايه» با تأكيد بر جنبش نرمافزاري و توليد علم رشد پرشتاب و مستمر اقتصادي، ارتقاي نسبي سطح درآمد سرانه و رسيدن به اشتغال كامل.
ح) ويژگي جهان اسلام:
الهامبخش، فعال و مؤثر در جهان اسلام با تحكيم الگوي مردم سالاري ديني توسعه كارآمد جامعة اخلاقي نوانديش و پوياي فكري و اجتماعي، تأثيرگذار بر همگرايي اسلامي و منطقهای براساس تعاليم اسلامي و انديشههای امام خميني.
خ) ويژگي بینالمللي:
داراي تعامل سازنده، مؤثر با جهان براساس اصول عزّت حكمت و مصحلت.
د) ضرورت توجه برنامههای توسعه و بودجههای ساليانه به سند چشمانداز:
در تهيه و تدوين و تصويب برنامههای توسعه و بودجههای ساليانه این نكته مورد توجه قرار گيرد كه شاخصهاي كمي كلان آنها از قبيل نرخ سرمايهگذاري درآمد سرانه توليد ناخالص ملي نرخ اشتغال و تورم، كاهش فاصله درآمد دهكهاي بالا و پايين جامعه، رشد فرهنگ و آموزش و پرورش و تواناييهاي دفاعي و امنيتي بايد متناسب با سياستهاي توسعه و اهداف و الزامات چشمانداز تنظيم و تعيين گردد و اين سياستها و هدفها به صورت كامل مراعات شود.
شايان ذكر است اين چشمانداز مبناي تنظيم سياستهاي كلي چهار برنامه فعاليتهاي كشور را در ابعاد مختلف بيست سال آينده مشخص مینمايد و به دليل حجم زياد محورها و با توجه به كاربردي بودن محور فرهنگي در جامعه در شرايط كنوني و آميختگي آن با آموزههای مهدويت جهت بسترسازي حكومت عدل جهاني تصميم گرفتم تا درمورد محور فرهنگي و ابعاد آن در مقاله بحث كنم.
قبل از اینکه به محورهاي فرهنگي چشمانداز بپردازيم اول شاخصههای دولت اسلامي را بررسي ميكنيم.
شاخصههای دولت اسلامي
با استقرار نظام جمهوري اسلامي ايران در بهمن 57 اين كشور به عنوان اولين و مهمترین دستآورد ارزشمند انقلاب اسلامي راه توسعه و پيشرفت در عرصههای گوناگون مبتني بر مؤلفهها و ويژگيهاي فرهنگي حاكم بر هوّيت مردم و انقلاب در پس تغيير و تحولات مستمر تاكنون راهي كه پيموده شد بحمدالله با وجود مشكلات عديده و كارشكنيهاي دشمنان داخل و خارج، تصويري خوبي از نظام اسلامي را میتوان نظارهگر بود. همان تصوير جلال و عظمت انقلاب بزرگ اسلامي است.
از نظر مباني ديني و آموزههای قرآن و سنت دولت اسلامي بايد چه شاخصههایي داشته باشد؟
1. شاخصه اوّل: دولت اسلامي برخورداري از رهبري با منشأ مشروعيت الهي است كه از مهمترین و زيربناييترين شاخصهاي دولت اسلامي است.
2. شاخصه دوم: اتكاء بر قانوني است كه مبتني بر قرآن و سنت باشد دولت اسلامي دولتي است كه جاي جاي قوانين آن متكي بر قرآن و سنت میباشد اگر اين قوانين برآيندي از قرآن و سنت نباشد. دولت اسلامي موفق نخواهد شد.
3. شاخصه سوم: برخورداري از مديران عالي ومياني براساس شاخصههای ديني است بايد مديران اسلامي از رؤساي سه قوه تا دهدار از شاخصههای ديني برخوردار باشند اين شاخصهها يكي دينداري است و ديگر دينمداري است.
4. شاخصه چهارم: دولت اسلامي دولتي است كه از سيستمي با ظرفيت تحقق همة ابعاد اسلام برخوردار باشد اگر سيستم دولت اين ظرفيت را نداشت كه بتواند احكام اسلامي را در جامعه پياده كند.
اين دولت نمیتواند از شاخصهاي ديني برخوردار باشد.
5. شاخصه پنجم: قوانين ديني در همة بخشهاي كشور جاري باشد صرف اين كه قانون ديني شد و منشأ مشروعيت الهي داشت كافي نيست بايد اين قوانين در همة بخشهای كشور پياده شوند.
6. شاخصه ششم: پيشبيني سازكارهاي متغير فرهنگ ضدارزشي و جایگزیني فرهنگ ديني است بايد در دولت اسلامي ساز و كارهاي عملي و كاربردي براي تغيير فرهنگ طاغوتي و جاهلي و جایگزین كردن فرهنگ ديني وجود داشته باشد.
تبيين مقتضيات فرهنگي چشمانداز براساس شاخصه نظام مهدوي
بيترديد انقلاب اسلامي بر ريشههای استوار فرهنگي پايهگذاري و پرثمر شده و تأثيرات چشمگيري داشته است با دركي واقع بينانه نسبت به مباني و ارزشهای فرهنگي مؤثر در انقلاب اسلامي و بهرهمندي از ثمرات اعتقادي و ارزشهای ديني و اسلامي و ايراني شاهد حماسههایي بنيادين میباشيم كه فراتر از مرزهاي جغرافيايي حتي ملتهای ديگر را تحت تأثير فرهنگ خود در آورده و اين چشمانداز افق ديگري را فراتر از مرزهاي ايران اسلامي به ما نشان میدهد. لذا بررسي و تبيين ابعاد و مقتضيات فرهنگي و براي رسيدن به چشمانداز و يا بررسي ابعاد گسترده فرهنگي اين سند در كنار پرداختن به ديگر ابعاد آن از اهميت و ضرورت زيادي برخوردار است كه نيازمند موشكافي عميق و توصيف حقيقي است.
اصول اخلاقي و ارزشهای اسلامي:
جامعهایران اسلامي كه با اتكاء بر اصول اخلاقي مبتني بر زيرساخت هاي ديني و اسلامي است حاكميت اسلامي ما به صورت همه جانبه و عميق در چارچوبه نظام جمهوري اسلامي از آرزوهايي بوده كه بر اين انگيزه متعالي و الهي مردم ما به رهبري امام بزرگوار رژيم ضد اخلاقي و ملي پهلوي را سرنگون و حكومت اخلاقي اسلامي جایگزین نموده است.
تحقق ارزشهای انقلاب اسلامي در انديشه و عمل:
نظام جمهوري اسلامي با اعتقاد به اینکه دين مبين اسلام در پرتو احكام نوراني قرآن و سنت مهدوي و سيره اهلبیت(ع)و اعتقاد به آینده روشن حكومت عدل جهاني مهدي موعود(عج) توانايي اداره دنياي بشرّيت را با جهتگيري الهي براي نيل به سعادت دارا میباشد و جامعهای ايدهآل و آرماني را ميتواند بنا نمايد. يكي از اهداف مهم بعثت انبياء مبارزه با جهل و جهالت ارتقاي سطح فرهنگ توحيدي رساندن مردم به ارزشها و معنويات بوده است انقلاب اسلامي ايران كه برگرفته از حركت انبياء و اولياست و زمينهساز حكومت عدل جهاني از اهداف اصلي اين انقلاب امور فرهنگي ومعنوي است.
از ابتدائيترين فوايدي كه در تحقق سند چشمانداز به ذهن می آيد. برقراري نظم و سامان گرفتن اوضاع سياسي، اقتصادي و فرهنگي اجتماعي و... در پناه قانون و برقراري عدالت اجتماعي و امنيت است. در حكومت اسلامي عدالت در حوزه اجتماع و فرهنگ، رفع فقر محروميت از مهمترین اصول حكومت داري است جمهوري اسلامي به عنوان تنها حكومت برآمده از دين در جهان امروز كوشش وسيعي براي ارائه الگوي جهاني در تشكيل حاكميت دين آغاز كرده و با معرفي الگوي حكومت ديني با عنوان مردمسالاري ديني پا در اين عرصه گذاشته است.
الف) در حوزه ارزشها: رعايت ارزشهاي اسلامي و پيگيري عدل اسلامي مد نظر است؛
ب) در حوزه دانشها: تكيه بر استعدادهاي انساني ملت و نيروهاي خالص و مخلص آن؛
ت) در حوزه بينشها: رهايي از وابستگي است.
حضرت علي(ع)عدالت اجتماعي را مايه ارزش دولتمردان برترين سياستمداري تاج و زينت فرمانروايان و ماية اصلاح مردم می داند.
فوايد عدالتخواهي و رفع هر گونه تبعيض در فرهنگ سخنان اهلبیت(ع)عبارتست از:
1. ماية كارآمدي و دوام نظام؛
2. موجب پيروزي دوستان و خواري دشمنان؛
3. مايه افزايش رحمت الهي؛
4. مايه عمران و آبادي شهرها؛
5. موجب استحكام پايههای نظام.
يكي از عوامل پوسيدگي جوامع عدم عدالت اجتماعي است عدالت اجتماعي پيوند اقشار و طبقات مختلف، با يكديگر و موجب پيوستگي نهادهاي اجتماعي است.
تحقق اين اصل در جامعه انقلابي به ويژه انقلاب اسلامي از اولوّيت و حساسّيت بيشتري برخوردار است زيرا انقلاب اسلامي براساس دو ركن عدل و توحيد استوار است و همچنین هدف اصلي جامعهسازي را قرآن چنين بيان میكند:
«لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ من يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ».
عدالت در همه شئون اقتصادي و معيشي براي همه مردم حضور داشته باشد.
امام علي(ع)میفرمايند:العَدلُ حَياة الاحكام؛
سبب زنده شدن و زنده ماندن احكام خدا در ميان مردم، عدالت است.
تحقق عدالت فرآيندي است كه بايد به صورت طبيعي و آرام در طول زمان رو به تكامل شكل گيرد و از اين رو هر كس در هر مقطع تاريخ كه حضور دارد در حدّ ظرفيت امكانات و توانش بايد به تحقق ايده عدالتخواهي تمسك نموده و راه را براي بروز جنبش فراگير فراهم سازد.
يَملأ اللهِ بِه اِلارض قِسطاً وَعدلاً لَما ملئت ظُلماً وَ جَوراً.
عدل و داد استقرار عدالت در جامعه از بين بردن ظلم از سطح زمين خصوصيت مهدي موعود است. توجه اديان آسماني به «حجت» توّجه به قويترين عاليترين و دقيقترين شاخصي است كه متضمن ماندن انسان در طريق تعادل و عدالت است.
امام خميني درمورد عدالت اجتماعي تأكيد میكند كهاین وظيفه را نيز وظيفة خود و حكومت اسلامي بدانيد و میفرمايند:
و ما اگر تابع اسلام هستيم و تابع انبياء هستيم اين سيره مستمر انبياء بوده و اگر تا ابد هم فرض كنيد انبياء بيايند باز همين است باز جهات معنوي بشر تا آن اندازه كه بشر لايق است ادامه اقامة عدل در بين بشر و كوتاه كردن دست ستمكاران است.
از ديدگاه ایشان عدالت همهجانبه مورد هدف اسلام ميباشد و شامل همة مناصب میشود و به صورت تك بعدي يا چند بعدي به قضايا نگاه نكنيم. از منظر حضرت امام حضرت ولي عصر(عج) برپاكنندة نهايي عدالت میباشد و اين عدالت فراتر از بحث رفاه در زندگي مردم زمين بلكه عدالت در تمامي مراتب انسانيت میباشد.
بنابراين در استراتژي حضرت امام عدالت حد اعتدال بين افراط و تفريط و از سويي جزء لاينفك مسايل اعتقادي و اخلاقي است و در تمام شئون زندگي فردي و اجتماعي و براي تمام پيشرفت قابليت اجراء دارد و مهمترین مرتبة آن حد اجراي عدالت اجتماعي است كه تمام انبياء در كنار مأموريت براي رشد معنوي بشريت مأمور به اجراي عدالت نيز بوده اند در نهايت اجراي واقعي آن در تمام شئون زندگي بشر به دست حضرت ولي عصر(عج) تحقق پيدا ميكند....
يكي از ويژگيهاي دولت نهم به عنوان دولت اسلامي هم زمان شروع به كار آن با ابلاغ سند چشمانداز بیستساله كشور میباشد بنابراين استفاده از تمام ظرفيت هاي كشور براي تحقق عدالت جهت رسيدن به جايگاه واقعي نظام جمهوري اسلامي در سطح منطقه و جهان اسلام رسالت آن را دو چندان سنگين نشان میدهد. نظام جمهوري اسلامي زماني میتواند خود را به عنوان الگوي برتر به جهان اسلام و كشورهاي منطقه معرفي نمايد كه توسعهای همه جانبه همراه و همگام با عدالت باشد. در واقع سند چشمانداز پيشرفت و توسعه ایران با محوريت عدالت طلب میكند اين مهم نيازمندي تبين و تدوين استراتژي عدالت محوري دولت اسلامي براساس عدالت محوري «مهدويت است».
تقويت فضايل اخلاقي و ايمان روحيهایثار و اميد به آینده
از اهداف اصلي انقلاب اسلامي ترويج امور فرهنگي و معنوي و رشد دادن فضايل اخلاقي و ايماني است همچنین مهمترین اهداف اين نظام، شناساندن باور مهدويت در جامعه میباشد. باور مهدوي از جهان آينده و آينده جهان آن هم مبتني بر فلسفه تاريخ به ويژه تفكر ديني كه متكي بر سنتهاي لايتغير است با پشتوانهای حياتي و كلام ائمه معصومين و نه ظن و گمان: البته این شناخت در ساحتي كلان نمیماند بلكه در ساحت پاييني از همه آنچه مردم میبايست، بدان دست يابند و امور خود را سامان دهند اين باور در خود طرحهايي اجرايي و عملي دارد.
شناخت امام زمان(عج) شناخت حق زمان خودت شناخت نسبي كه بايد در زمان حيات با واسطة فيض حضرت خداوندي دانست نظامنامهای براي بودن در زمان حال استراتژي زيستن در عصر حضور و غيبت حجت خداوند. شناساندن امام زمان و شناخت ايشان، شناخت معياري است كه به واسطه آن میتوان فهميد كه در سه ساحت مهم اعتقادي و اخلاقي و عملي چگونه بايد بود مگر جز اين است كه هر عملي جزيي و كلي هر اخلاق و فرهنگ كلي و جزئي و هر باور و اعتقاد كلي و جزئي كه مورد تائيد ايشان قرار نگيرد باطل است؟
طلب المعارف مِنَ غَير طَريقَتَنا اهل البيت مساوق لانكارنا؟
تنها راه، مبدل كردن اين باور به يك استراتژي كلان سياسي، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي تعليم و تربيتي شهرسازي و نظامي و... است.
در اين بحث به شاخصههای نظام مهدوي اشارهای میكنيم:
1. ايمان و معنويت:
ايمان و معنويت شاخص اوّل است انگيزه و موتور پيش برندة حقيقي در نظام مهدوي ايماني است كه از سرچشمه دل و فكر مردم میجوشد و دست و بازو و پا وجود آنها را در جهت صحيح به حركت در میآورد پس شاخص اول دميدن و تقويت روح ايمان و معنويت و دادن اعتقاد و انديشهای درست به افراد است.
2. صفا و اخوت:
در نظام مهدوي درگيريهاي برخاسته از انگيزههای خرافي و شخصي وسودطلبي و منفعطلبي مردود است و با آن مبارزه میشود فضا فضاي صميميت و اخوت و برادري و همدلي است.
3. صلاح اخلاقي و رفتاري:
اسلام انسان را تزكيه و از مفاسد ورذايل اخلاقي پيراسته و پاك میكند و انسان با اخلاق میسازد.
و يَزّكيهم و يُعَلّمهُِمْ الكتابَ و الحِكَمه؛
تزكيه يكي از آن پايههای اصلي است.
4. اجراي قسط و عدل:
اساس كار بر عدالت و قسط و رساندن هر حقي به حق دار بدون هيچ ملاحظه است در نظام مهدوي پايه همه چيز دانستن و شناختن و آگاهي و بيداري است كسي كه كوركورانه به سمتي حركت نميدهند مردم را با آگاهي و معرفت و قدرت تشخيص به نيروي فعال ـ نه نيروي منفعل بدل میكنند.
5. اقتدار و عزّت:
جامعه و نظام مهدوي، تو سري خور، و ابسته و دنباله روي هر اجنبي نيست بلكه عزيز و مقتدر و تصميمگير است صلاح خود را كه شناخت براي تأمين آن است تلاش میكند و كار خود را به پيش میبرد.
6. كار و حركت و پيشرفت دائمي:
توقف در نظام مهدوي وجود ندارد به طور مرتب حركت و كار و پيشرفت است. البتهاین كار لذتآور و شاديبخش است كاري است كه ملولآور نيست بلكه به انسان نشاط و نيرو میدهد.
از اين رو مسئولان نظام بايد در اين زمينه همه تلاش خود را به كار گيرند تا هم خدمات فرهنگي و معنوي آنان جلوه بيشتري پيدا كند هم به رسالت مهم خويش پايبند باشند و هم ضامن تداوم و بقاي انقلاب و حافظ ارزشها شوند.
مقام معظم رهبري میفرمودند:در زمينههاي فرهنگي ما بايد روحيهایمان و عنصر ايثار و فداكاري را در درجه اول در خودمان و سپس در مردم تقويت كنيم اين هم بايد در برنامهها گنجانده و ديده شود و بخش مهمي كه قدرت ملّي ما را تشكيل داده بود روحيه ایثار و شهادتطلبي بود كه ما بتوانيم اين امر را در خودمان تقويت كنيم همه معادلات قدرت در دنيا به سود ما به هم خواهد ريخت.
برنامهریزی براي بهبود رفتارهاي فردي و اجتماعي
يكي از نيازهاي اساسي در مسايل اجتماعي برقراري ارتباط صحيح و سالم اجتماعي بين مردم و خانوادهها دولت و مردم و بين دولتهاست. چگونگي فرآيند ارتباط مردم از اهميت حياتي برخوردار است.
مكتب اسلام به روابط سالم فردي و اجتماعي و خانوادگي اهميت ويژهای داده است.
قرآن كريم میفرمايد:«وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسْناً»؛
با مردم سخن و معاشرت نيكو داشته باشيد.
انسان موجودي اجتماعي است و در فرهنگ و جهانبيني اسلامي موجودي مسئول است.
مسئول در برابر همكيشان و همنوعان خود او مكلف است در سرنوشت جامعه دخالت كرده در ايجاد صلح و امنيت سهيم باشد و در زدودن مفاسد و انحرافات جامعه شركت بجويد.
سياستمداران مسئولين دانشمندان و افراد ديگر جامعه به ميزان علم و قدرت خود در برابر جامعه مسئولند بايد در حفظ و نظم و تشكيل يك جامعه صالح و سالم فعالانه شركت كنند.
يكي از مهمترين خدمات اجتماعي رعايت اخلاق و آداب اجتماعي و همچنین بهبود وضع رفتارهاي فردي و اجتماعي است كه پيشوايان اسلام با اخلاق نيكو و برخورد صحيح مؤفق بودند.
همچنین در عصر غيبت و زمينهسازي ظهور حجت حقّ بزرگترين وظيفه شيعيان منتظر مهدي موعود(عج) پيراستن از خود از خصايص ناپسند و آراستن خود به اخلاق نيكو و بهبود رفتارهاي اجتماعي است.
در روايتي از امام صادق(ع)نقل شده است:هركس دوست دارد از ياران حضرت قائم(عج) باشد بايد كه منتظر باشد در اين حال به پرهيزكاري و اخلاق نيكو رفتار نمايد...
امام عصر(عج) نيز با توجه به ناگهاني بودن امر ظهور همة منتظران را در زمان غيبت به انجام اعمال پسنديده و دوري از اعمال ناپسند فرا خوانده میفرمايند:
پس هر يك از شما بايد آنچه را كه موجب دوستي ما میشود پيشه خود سازد و از هر آنچه موجب خشم و ناخشنودي ما میگردد دوري گزينيد زيرا فرمان ما به يكباره و ناگهاني فرا میرسد در آن زمان توبه و بازگشت براي كسي سودي ندارد...
قرآن كريم، رعايت فضايل اخلاقي و فرهنگي را زيربناي حكومت ديني میداند و به پيامبر اكرم ميفرمايند:
فَبِما رَحْمَهٍ مِنَ الله لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فًظّاً غَليظَ القَلبِ لَا نْفَصُّوا مِنْ حَوْلِكَ؛
به موجب رحمت و لطف الهي تو با مردم مهربان بود، و اخلاق نرم و ملايمداري اگر خشن و سخت دل بودي درشتي میكردي همه از اطرافت پراكنده میشدند.
برخي از اخلاق و آداب فردي و اجتماعي:
1. حسن خلق: پيامبر اكرم(ص) فرمودند:بهترين چيزي كه به انسان عطا شده حسن خلق است.
امام علي(ع)میفرمايند:چه بسا عزيزي كه اخلاق بد مايه ذّلت او گشته و چه بسا ذليلي كه خوش اخلاقي او را به عزّت رسانده است.
2. رفق و مداوا: رفق و مدارا آن قدر مهم است كه پيامبر(ص) آن را هدف بعثت میداند.
بُعثتُ بِمُداراهِ النّاس.
3. عفو و گذشت: عفو و گذشت باعث میشود كه كينهها از بين برود.
تعافُوا يَسْقُطُ الضَّغائنُ بَينَكُمْ.
4. قاطعيت در اجراي عدالت: امام علي(ع)میفرمايند:خَيرُ السّياساتِ العَدْلُ؛
بهترين سياست اجراي عدالت است.
5. تواضع و فروتني: پيامبر اكرم(ص) میفرمايد:برترين اعمال سه چيز است:
1. تواضع و دولتمردان، 2. عفو قدرتمندان، 3. بخشش و عطيه بدون منت نهادن.
6. انتقادپذيري و نصيحتپذيري.
7. علم و بردباري: امام علي(ع)میفرمايند:الحِلم رَأسُ الرّياسَه؛
بردباري سرچشمه رياست است.
رعايت حقوق و عدالت اجتماعي
بزرگترين خدمتي كه دولتمردان میتوانند براي مردم انجام دهند برقراري عدالت اجتماعي و اداي حقوق آنان است.
امام علي(ع)اين عدالت را در چهار قسمت بيان میكند:
1. حق در گفتار آسانترين چيزها و در عمل مشكلترين كارهاست.
الحَقُّ أوسَعُ الأشياءُ في التَّواصُفِ وَ أضْيَقُها في التَّناصُفِ؛
ميدان حق براي بيان خطابه و مقابله وسيعترين ميدانها و براي عمل و رعايت آن تنگترين ميدانهاست.
بنابراين عمل و رفتار افراد ملاك قضاوت درباره اشخاص است نه گفتار آنان.
2. حقوق مردم را بر يكديگر يك حقوق متقابل است كه خداوند كريم وضع كرده است.
3. رسيدن به این حقوق بدون تعاون و كمك ميسر نيست.
امام علي(ع)میفرمايند براساس آيه شريفه قرآن: «تَعَاوَنُواْ عَلَى الْبرِّ وَالتَّقْوَى».
4. علامت انسان حقمحور آن است كه از استماع تذكرات اصلاحي و انتقادات به جا و صحيح ابا و امتناعي ندارد. اگر اين نكات چهارگانه اجرا شود عدالت اجتماعي كه مبنايش محفوظ ماندن حقوق است استقرار میيابد.
احياي انديشههای ديني و سياسي حضرت امام خميني
حضرت امام خميني از جمله مردان بزرگ و تاريخسازي است كه مبتني بر اصول اسلام ناب محمّدي(ص) توانست انقلاب اسلامي را در زماني هدايت و به پيروزي برساند و خط بطلاني برتمامي مكاتب مادي عالم بكشد. ايشان توانسته بود ايران اسلامي را به عنوان يك نظام متكي بر اصول و مباني اسلامي استوار نمايد كه در بطن خود اعتقاد عميقي را نهادينه كند.
آن اعتقاد و عشق شديد به «ولايت فقيه، فرهنگ عاشورايي و فرهنگ مهدوي» بود، در اين بين ولايت فقيه محوريترين ركن نظام اسلامي توسط حضرت امام با درايت و هوشياري ايشان در نظام الهي سياسي حاكم بر جهان معرفي شد. نظام ولايت فقيه توانست منشأ تحولات ملي منطقهاي و بينالمللي شگرفي شود كه نظام سلطه جهاني در رأس آن آمريكا و صهيونيست بینالملل با انقلاب اسلامي در مخالفت با انديشه كارآمد و حيات بخش ولايت فقيه میباشند كه آن را حضرت امام از درون دين به متن جامعه و نظام سياسي وارد و حاكم نمود.
نقش ولايت فقيه در جهت دهي همة امور جامعه و دستگاهها بايد در تفكر انديشه مسئولان و سياستگذاران مديريت كشور، نقش اساسي داشته باشد اين جايگاه برتر بايد توسط دستگاههاي حكومتي در تمامي شكلگيريها سياست فرهنگي، سياسي، اقتصادي و دفاعي و اجتماعي نقش برتر داشته و نقش كليدي خو را به بهترين وجه احيا كند.
امام خميني فرهنگ اسلامي را غنيترين فرهنگها میدانست و براي رسيدن به آن شاخصههای ذيل را توصيه فرمودند:
1. آن چيزي كه ملّتها را ميسازد، فرهنگ صحيح است.
2. تشويق و تكريم مردم به ويژه فعالان جامعه امري ضروري است.
3. حكومت ديني در تربيت مردم و اصلاح جامعه نقش ويژهای دارد.
همچنین اسلام از همة مسلمانان خواسته، ايمانشان را به معرفت عميق استوار نمايد تا در مسير حركت دچار انحراف و ذلّت و خواري نگردند. آري! سرنوشت هر ملّتي به دست خودش است.
«إِنَّ اللّهَ لاَ يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنْفُسِهِمْ».
«ذَلِكَ بِأَنَّ اللّهَ لَمْ يكُ مُغَيرًا نِّعْمَةً أَنْعَمَهَا عَلَى قَوْمٍ حَتَّى يغَيرُواْ مَا بِأَنفُسِهِمْ».
البته براي صاحبان و عالمان نشر و گسترش معرفت ديني مسئوليتي بيش از ديگران را بر عهده ميگذارد كه بتوانند ملّت را در وصول به اهداف با توانمندي بيشتري هدايت نمايند. مهمترين خدمتي كه به ملّت در بعد فرهنگي و معنوي ميكنند آن است كه فكر و انديشه آنان را در جهت پيشبرد آينده كشور و ملّت اسلامي ايران را به بهترين وجه رقم بزنند.
همه اولياء خدا و پيامبر بزرگ ما همواره در طول تاريخ به تناسب شرايط زماني و مكاني تلاش فراوان و جهاد گونهای براي ترويج دين و معرفت ديني انجام داده اند همچنین با توجه به عصر غيبت و بعد از آن عصر ظهور منجي عالم كه آخرين ذخيره خداست. احياء معرفت ديني ادامه دارد تا جهان پر از فرهنگ ديني و غني اسلامي گردد.
دستگاههاي فرهنگي و فكري در نظام جمهوري اسلامي ايران نيز در سياستگذاري و اجراي عهدهدار تداوم اين رسالت الهي هستند كه با تكيه بر رهنمودهاي حضرت امام معرفت و بصيرت مردم را گسترش دهند.
همچنین خواص جامعه اسلامي با توجه به داشتن جايگاه والا، مسئوليت وافري در ايجاد و تعميق معرفت ديني دارند. خواصي كه داراي بصيرت و شناخت عميق ديني هستند و حامل پيامهاي ژرف معرفتي و ديني در ميان عامة مردم ميباشند.
مقام معظم رهبري در يك تحليل جامعه شناختي با بهرهگيري از وقايع تاريخ اسلام به خصوص واقعة كربلا به يكي از مهمترين آسيبهاي دروني جامعه اسلامي ايران اشاره كرده و از انحراف خواص و سپس پيروي عوام به عنوان يك خطر و تهديد و آفت جوامع اسلامي نام بردند و در جاي ديگري ايشان با تحليلي جامعه شناختي به نقش خواص طرفدار حق در جامعه پرداخته و اشاره مينمايد که:
اگر خواص طرفدار حق از دنيا و ماديات آن در وقت ضرورت و خطر بگذرند تشخيص لازم، تصميم لازم و اقدام لازم را انجام دهند جامعه اسلامي به سعادت میرسد و بيمه میگردد و گرنه در اثر دنياطلبي خواص طرفدار حق انحرافات و آسيبهاي جدي به جامعة اسلامي وارد میشود كه در دوران اميرالمؤنين(ع)امام حسن(ع)و امام حسين(ع)گوياي اين واقعيت تلخ است كه در اثر انحراف خواص طرفدار حق آن فجايع رخ داد... امروز هم انقلاب اسلامي در اين خطر قرار گرفته است كه اگرخواص طرفدار حق و افراد مؤثر در نظام انقلاب و كارگزاران نظام اسلامي در مقابل متاع دنيوي بلغزند انقلاب دچار بحران و آسيب میشود...
شخصيت والاي امام خميني در تمامي مراحل، بخش جدايي ناپذيري از فرآيند انقلاب و دستآوردهاي آن به شمار میرود. امام خميني نسبت به مردم مسلمان و فداكار ايران عشق ميورزيدند و همواره در مقابل مردم خاضع بوده و خود را نه رهبر كبير بلكه خدمتگزار ملّت ميدانستند. مقام معظم رهبري نيز با درايت و تيزبيني امام گونه خويش سالهاست كه با همان سيره و روش انقلاب را هدايت كرده و همواره اميد و محبوب دل مردم و خار چشم دشمنان بودهاند. اعتقاد و التزام به اصل ولايت فقيه به عنوان محوريت اساسي هم در انديشه ديني و سياسي حضرت امام خميني و هم جزء محورهاي الهي حكومت سياسي باور مهدويت را در وجودمان نهادينه ميكند. حفظ و تقويت قلبي به امام عصر(عج) و تجديد دائمي عهد و پيمان با آن حضرت يكي ديگر از وظايفي مهمي است كه تعهد ما در مقابل ولايت فقيه بلكه به مبدأ آن يعني امام عصر محكمتر میكند. پيوند و التزام به ولايت فقيه يعني پيوند با امام عصر(عج) میباشد.
امام محمد باقر(ع)میفرمايند:بر انجام واجبات صبركنيد و با دشمنانتان پايداري كنيد و پيوند خود را با امام منتظرتان مستحكم نماييد.
همچنین امام عصر(عج) در يكي از توقعيات خود در پاسخ اسحاق بن يعقوب میفرمايند:و امّا در رويدادهايي «كه در آينده» پيش میآيد به راويان حديث ما مراجعه كنيد زيرا آنها حجت بر شما هستند و من حجت خدا برايشان» در زمينههای امور اجتماعي و سياسي نيز وظيفه مردم اطاعت از فقيهي است كه سوي بزرگان شيعه به عنوان ولي فقيه انتخاب شده است.
پيروي از انديشههای امام خميني میتواند يك معيار اساسي در سياستگذاريها و برنامهريزي كشور شود و همچنین رسالت بزرگي است در جهت تحقق سند چشمانداز نظام و حل مشكلات دروني حكومت و حفظ و حراست اسلام و بسترسازي مناسب حكومت عدل جهاني دانست.
سالمسازي فضاي فرهنگي با اهتمام به امر به معروف و نهي از منكر
قرآن كريم میفرمايد:«وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يدْعُونَ إِلَى الْخَيرِ وَيأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَينْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ»؛
و بايد از ميان شما، گروهى، [مردم را] به نيكى دعوت كنند و به كار شايسته وادارند و از زشتى بازدارند، و آنان همان رستگارانند.
آمران به معروف پاسداران سنگرهاي اعتقادي و رفتاري جامعه و حافظان فرهنگ خودي و هويت ملي میباشند و ناهيان از منكر حملهكنندگان به فرهنگ بيگانه و سنگرنشينان مقاوم در برابر هجوم دشمنان هستند.
امام علي(ع)میفرمايند: امر به معروف و نهي از منكر راه انبياء و روش مصلحان و اصلاحگران است اين فريضه سبب پايداري ساير فرائض و احكام الهي میشود امور اجتماعي و اقتصادي در سايه امنيت آن جريان مييابد و ظالمين رانده میشوند و كشور آباد میگردد.
اجراي دقيق دو وظيفه بزرگ امر به معروف و نهي از منكر معجزات شگرف را به همراه خواهد داشت و به عكس اگر اين دو وظيفه تعطيل گردد فساد اخلاقي و اجتماعي و انحراف از هر سو به سوي جامعه سرازير خواهد شد.
و همچون موريانه انسانها را میخورد و میپوساند و ضربات جبرانناپذيري بر جامعه وارد میآورد. فريضه امر به معروف و نهي از منكر مرز نمیشناسد اهرمی نيرومند براي ريشهكن كردن فساد و انگيزهاي مطمئن براي اصلاح جامعه است.
خداوند در قرآن كريم میفرمايد:«كُنتُمْ خَيرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللّهِ»؛
شما بهترين امت در ميان امتها هستيد چرا كه امر به معروف و نهي از منكر میكنيد و به خدا ايمان داريد.
احياي فريضه امر به معروف و نهي از منكر جامعه را از آلودهسازي روح و روان نجات ميدهد و درسلامت كامل قرار میدهد و زمينه را براي تلاش و حركت سالم احياء میكند.
همچنین اميرالمؤمنين(ع)میفرمايند:مردم در نيكي و آسودگي هستند ماداميكه امر به معروف و نهي از منكر كرده، و تعاون در كارهاي نيك داشته باشند آن زمانيكه از اين كارها دست بردارند. بركات الهي از آنها برداشته شده و بر همديگر چيره میگردند و هيچ كس در زمين و آسمان به كمك آنها نمي آيد.
پيشگيري از بروز گناهان علني در جامعه از راه قوانين و مجازاتها به تنهايي كارساز نيست تنها راه ممكن و عمومي و نظارت مردمي امر به معروف و نهي ازمنكر میباشد اهميت مقابله و پيشگيري از آلودهسازي روح و روان به مراتب بالاتر از پيشگيري از آلودهسازي محیطزیست جامعه است.
امام محمد باقر(ع)فرمودند:امر به معروف و نهي از منكر راه پيامبران روش شايستگان است واجبي است كه ديگر واجبات با آن برپا میشود.
در راه تحقيق چشمانداز پاكسازي فضاي كشور به كمك امر به معروف و نهي ازمنكر از جمله راهكارهاي عملي پيشرفت جامعه است فريضهای كه حكومت جهاني امام زمان(عج) در درونش آن را داراست. و جهان آينده از منظر حكومت عدل جهاني همان احياي فريضه امر به معروف و نهي از منكر است. و از جمله راهكارهاي عصر غيبت براي پاكسازي فضا كشور جهت پيشرفت و فضائل اخلاقي میتوان بهاین فريضه اكتفا نمود.
حفظ كرامت و حقوق انسانها در سايه ترويج فرهنگ اسلامي
نظام جمهوري با اعتقاد به اینکه دين مبين اسلام و برخورد از احكام نوراني قرآن و سنت مهدوي و سيره اهلبیت(ع)توانايي اداره دنياي بشريت را با جهت گيري الهي براي نيل به سعادت دارا ميباشد. كرامت، نحوة وجود هستي خاصي است كه كاملترين آن براي خداي سبحان ثابت است اين وصف نفسي به نحو اشتراك معنوي نه لفظي هم بر خدا اطلاق میشود.
مانند:«اقْرَأْ وَرَبُّكَ الأكْرَمُ».
و هم بر انسان مانند:«إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ».
چنانكه میتواند صفت برجسته شخصيت حقوقي قرار بگيرد كه معرف سيره عملي وعلمي آن باشد.
مانند:اللُهم إنا نَرْغَبُ اليكَ في دَولَهٍ كَريمَهٍ تُعِزّ بِهِ الاسلامُ وَ أهْلَهُ و تُذِلُّ بِهِ النّفاقَ وَ أهْلَهُ وَ تَجعَلنا فيها مِن الدّعاهٍ إلي طاعتِكَ وَ القادَهٍ إلي سَبيلكْ وَ تَرزُقُنا كِرامهَ الدُّنيا وَالاخِرهٍ؛
اگر تار و پود حكومت معرفت صحيح و عمل صالح باشد توان آن را دارد كه مكتب الهي را گرامي بدارد و اهل آن مكتب را عزيز بشمارد و نيز زمينة خواري و نفاق اهل آن را فراهم سازد و امكان دعوت به حق و زمامداري راهيان كوي خدا را به عارفان وارسته اعطا نمايد و سرانجام مايه گرامي داشت آنها در دنيا و آخرت گردد.
آري! حكومت جهاني امام زمان(عج) كرامتي بر انسانها منتّي است كه خدا به بندگان خود هديه ميدهد. و چشمانداز بهانهای است براي حضور و يا بستري است براي بالندگي و پيراستگي. امام خميني فرمودند:
ما منتظر طلوع خورشيديم.
پس طبيعتاً امام خميني سپيده آن خورشيد را مهيا نمودهاند تا ما بتوانيم آن را تداوم ببخشيم و طلوع فجر آن را ظهور میدانستند.
اگر ويژگيهاي خُلقي و خَلقي امام عصر(عج) و اتكاء ايشان به منبع نبوت ولايت عصمت، و تاريخ و فرهنگ سرشار از شجاعت و جوانمردي، درست فراروي جوانان قرار گيرد خود را در مقابل «حجت» براي بودن و رفتن میسازنند.
اين فرهنگ كرامتساز است عاملي است:
1. ايجاد پيوند اعتقادي و نظري عمومي مردم.
2. ايجاد ساز و كاري اجتماعي و اقتصادي واحد براي تنظيم مناسبات مادي.
3. بسط فرهنگي ساده و متناسب با نظام نظري براي ارتقاي ساحت اخلاقي و فرهنگي مردم.
4. ايجاد رابطهای دلنشين با مبدأ واحد اين امر به دليل الهي بودن نسبت به آن حضرت موجب تحكيم روابط افراد و جامعه به آن مبدأ واحد و حياتي.
كرامتهاي انساني در روح بينيازي از ديگران مهرورزي و بخشندگي به ديگران و نورانيت دل جلوه ميكند.
راههاي كسب كرامت و بزرگواري و عوامل تثبيت آن از منظر قرآن و عترت عبارت از:
1. علم و معرفت:
ارزش و كرامت انساني به دانش و شناخت اوست و ملاك ارزشگذاري حركتها و كارها و هماهنگي آنها با اين عنصر ارزشي است.
رسول خدا فرمودند:أكثرُ الناسُ قيمه اكثَرُ هُمْ عِلْماً؛
ارزشمندترين مردم، داناترين آنان است.
2. اطاعت و عبادت خدا:
يكي از اركان كرامتهاي انساني «اطاعت و بندگي خداست».
حضرت علي(ع)میفرمايند:مَنْ أطاعَ اللهَ سُبحانَهُ عَزَّ وَ قَوِيَ.
3. خويشتنداري و دوري از پستيها:
يكي از عوامل شكوفايي كرامت انساني خويشتن داري است.
امام علي(ع)میفرمايند: مَنْ كَرُمَتْ عَلَيهِ نَفسُهُ لَمْ يَهنْها بِا لمَعصِيَهِ؛
هركس كرامت نفس دارد هرگز آن را با گناه و خواهشهاي پست آلوه نميسازد.
4. حقگرايي:
امام حسن عسگري(ع)میفرمايند: ما تَرَكَ الحَقَّ عَزيزُ ألا ذَلَّ وَ لا أخَذَ بِه ذَليلُ إلا عَزَّ.
هيچ عزتمندي حق را ترك نكرده مگر آنكه خوار و ذليل شد و هيچ ذليلي به حق تمسك نكرد مگر آنكه عزيز و گرامي شد.
5. تقوا:
يكي از مهمترین عوامل ايجاد كرامت انساني و تثبيت آن تقوا و خودداري است كه در برگيرنده بسياري از صفات نيكوست.
يكي از خدمات فرهنگي و معنوي كه براي همگان به ويژه زمامداران و كارگزاران لازم است پاس داشت كرامت انساني خود و ديگران است.
همچنین قرآن كريم در سوره حجرات آيه 13 بهترين و گراميترين انسانها را در نزد خدا پرهيزكارترين انسانها ميداند.
1. آگاهي بخشي و تأكيد بر اجراي قانون
پيامبر اكرم و ائمه اطهار(ع)حكومت را براي حاكميت قوانين الهي میخواستند تا در سايه تشكيل حكومت قوانين جاويد اسلام را حفظ و اجرا كنند. بيشك يكي از وظايف مهم كارگزاران در اجراي سند چشمانداز، اجراي دقيق احكام الهي است از اين رو كارگزاران بايد متعهد به افراد نسبت به قوانين مقدس الهي بوده، و در اجراي آن سستي نورزند. از نظر اسلام ميزان كارگزاران وكارمندان حكومت بايد به طور دقيق و بدون اعمال سليقههای شخصي و گروهي بلكه برابر با قانون مورد ارزيابي قرار گيرند اگر قانونمندي درجامعه احياء شود در آن صورت پيشرفت نظام جامعه مهيا ميگردد. ميزان قانونمندي و قانونپذيري و التزام جامعه به تبعيت از قانون از پارامترهاي رشد فرهنگي ميباشد.
در اين موارد وظيفه مسئولين است جهت آگاهي دادن به نحوه اجراي قانون در جامعه، و اگر نظارت و بازرسي قانوني و دقيق در جامعه باشد مورد تكريم و ستايش مردم قرار ميگيرد. و اگر كسي در مقابل قانون بايستد از طرف مسئولين به مجازات برسد اين قاطعيت در اجراي قانون مايه دلگرمي افراد لايق و خدمتگزار و اصلاح افراد نالايق ميگردد و زمينة توسعه پايدار در نظام سياسي و اجرايي كشور فراهم ميگردد.
امام علي(ع)در عهدنامه خويش به مالك اشتر مینويسد:.. ثُمَ تَفَقَدَ أعمالَهُمْ وَ ابْعثِ العُيوُنِ مِنْ أهْلِ الصّدق وَ الوْفاءِ عَلَيهْم فَأنَّ تَعاهُدَكَ فيِ السرَّلِأموُرِهِمْ حَدْوَهُ لَهُمْ عَلي إستعمالِ الأمانَهِ وَ الرَّفقِ بِالرَّعيَهِ؛
... پس مواظب كارهاي آنان باش و مراقبي راستگو وفا پيشه برايشان بگمار كه مراقبت نهايي تو در كارهايشان آنان را به رعايت امانت و مهرباني با رعيت وادار میكند.
2. استحكام مباني مردم سالاري ديني
اسلام براساس نگرش توحيدي انسان را خليفه خدا میداند:
«إِنِّي جَاعِلٌ فِي الأَرْضِ خَلِيفَةً»؛
خليفه خدا بايد مظهر صفات جمال و جلال او باشد.
قرآن كريم خدا را نور آسمانها و زمين میداند:«اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ».
انسان نيز نور است چون او خليفه و مظهر نورانيت خداست از اين رو هدف اصلي در مكتب توحيدي كمال است و كمال در رهايي از تاريكي و ظلمت و نوراني شدن است.
«اللّهُ وَلِي الَّذِينَ آمَنُواْ يخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّوُرِ».
در اين نگرش خاستگاه حكومت عدل جهاني مهدي موعود(عج)، همان مردم اند و اين خاستگاه در درون آدميان است از طريق فطرت پاك وجدان و قلب آراسته خواهان فضيلت عدالت میشوند و با منشأ حق و حجت حق خود را از تاريكها به سوي نور میبرند. در اين راستا انسان داراي ظرفيت وجودي و قابليتهاي خاصي است كه با شكوفايي آن به اوج كمالات و سعادت دنيوي و اخروي خواهد رسيد.
براي همين است كه خدمترساني به مردم كاري الهي و مايه افتخار انبياء و اولياي الهي بوده است. حضرت امام خميني براساس بينش توحيدي و نگرش اسلامي مردم را ولي نعمت خدا میدانست و تكريم و تعليم سرشاري نسبت به شخصيت و خواست و آراي آنان قائل بود.
يكي از دستآوردهاي مهم انقلاب اسلامي و شايد از مهمترین آنها تشكيل نظام مردم سالاري ديني دركشور بود اين درحالي بود كه پس از پيروزي انقلاب با توجه به آنكه مردم تشكيل دهندة نظام مردم سالار بودند نسبت به تحكيم پايههاي آن حساس بودند و در تمامي صحنههای انقلاب نقشآفريني ميكردند. درنظام مردم سالاري ديني اصول و مباني ديني كه حضرت امام آن را در جامعهایران براي اولين بار تئوريزه كرده بود. مبناي رفتار مسئولان و مردم قرار گرفت و به عنوان اولين تجربه پس از قرنها مورد توجه شد.
در انديشة سياسي امام خميني همواره رمز پيروزي بقاي انقلاب بعد از كلمه توحيد وحدت كلمه بود يعني يكپارچگي و اجتماع پرشور مردم و حضور در صحنههای گوناگون بر اين اساس هميشه به سياستمداران توصيه ميفرمودند:
1. آگاهي، مشاركت، نظارت و همگامي سياسي مردم با حكومت، ضامن حفظ نظام و امنيت ملي كشور است.
2. جلب نظر اعتماد و خشنودي مردم و حفظ آن امري ضروري است.
3. مسئولان امر، خود را خدمتگزار مردم بدانند نه حاكم بر آنان.
4. بيداري بلوغ سياسي مردم عامل حفظ و بقاي انقلاب و بيتفاوتي ملت مايه شكست و آسيبپذيري نظام كشور است و...
در انديشه حكومت عدل جهاني امام زمان(عج) مهمترین ركن حكومت، خواست مردم است.
3. مقابله با تهاجم فرهنگي و مظاهر فساد
مقام معظم رهبری میفرماید:
براي يك ملت فاجعه فرهنگي از فاجعه اقتصادي بسيار سنگين تر و خسارت بارتر است يورش فرهنگي از يورش نظامي بسيار بيرحمانهتر وصعبالعلاجتر است.
مقام معظم رهبري در جاي ديگري میفرمايد:
امروز حتي دير باورترين اشخاص نيز خط و نشان دشمنان سوگند خورده انقلاب اسلامي و جمهوري اسلامي را در صحنة پرماجراي تهاجم فرهنگي به وضوح مشاهده میكنند در اين تهاجم خطرناك نه فقط ارزشهای اسلامي بلكه فرهنگ اصيل ملي مردم پيشتر باورهاي راهگشا و مبارك آنان آماج تيرهاي زهرآگين دشمنان قرارگرفته است. و صدها رسانه گفتاري و تصويري و نوشتاري و انبوهي از نويسندگان و پژوهشگران و گويندگان و هنرمندان و پشت سر آنان سياستبازان و سرمايهداران و مزدورانشان از چهار گوشه جبهه استكبار ايران اسلامي و ملت سرافراز آن و به ويژه نسل جوان نامآور و شجاع را هدف گرفتهاند. بايد مسئولين نظام جهت آگاهي به نسل جوان كشور و رفع فساد جامعه بكوشند.
4. رشد آگاهيها و فضايل اخلاقي
مباني اخلاقي حاكم بر هر جامعهای از ريشهایترين نقاط فرهنگساز و سرمايه آلي جامعه است، بايد مسئولين نظام در جهت رشد و آگاهي مردم نسبت به فضايل اخلاقي در جامعه و ترويج آن بكوشند.
5. تقويت هويت ملي مبتني بر اسلام
تقويت هويت ملي مبتني بر اسلام و انقلاب اسلامي و نظام مقدس جمهوري اسلامي و مفتخر به ایراني بودن يكي ديگر از ويژگيهاي فرهنگي است كه در رشد چشمانداز به صراحت از آن سخن به ميان آمده. صيانت از فرهنگ اسلامي و هويت ملي و دستیابی به استقلال فرهنگي و سياسي اجتماعي در بستري از توسعه و رشد يافتگي و كسب قدرت مادي و معنوي امكانپذير است كه در حفظ ارزشهای آرماني و استقلال خود بكوشيم.
بديهي است هرچه توان اقتصادي و سياسي و علمي و استحكام و انسجام اجتماعي و ظرفيت فرهنگي يك ملت بيشتر شود در مقايسه با جهان پيرامون خود قويتر باشد استقلال او نيز بيشتر است. بنابراين بهتر و بيشتر میتواند از فرهنگ و انديشه و باورهاي خودي و هويت ملي خود دفاع نمايد. حضور شجاعانه در عرصههای نبرد با دشمنان به ويژه هشت سال دفاع مقدس از مصاديق ظهور و بروز حفظ اين هويت است در تدوين استراتژي مقاومت فرهنگي اصليترين سخن «بازگشت به خويش و خود باوري است» بايد به خويشتن ملي ومذهبي خويش بازگشت نماييم و افتخارات تاريخي ملي ديني خود را احياء نموده و بدانها افتخار كنيم بايد تدابيري انديشه شود تا استعدادهاي توانمند مردم شناسايي گردد استعدادهايي كه توانسته تمدن درخشاني را در گذشته رقم بزند و حضور فعال و شجاعانه در جامعه داشته باشد.
با دادن آگاهي و مسئوليت به این مردم در برنامهريزیها و تصميمگيريها توان كارهاي عظيم و سازنده توسط آنان انجام خواهد گرفت و روحيه «ما میتوانيم» در وجودشان تقويت میشود.
خودباوري و اتكا به خويش همانگونه كه میدانيم فنآوری برتر، گرفتني و وارد كردن از كشورهاي صنعتي دنيا نيست بلكه بايد آنها را خلق نمود لذا براي تحقق سند چشمانداز 20 ساله و رسيدن به مقام اول علمي فنآوری و اقتصادي در منطقه بايد به استعدادهاي داخلي اعتماد و باور داشته باشيم چرا كه جوانان متعهد و دانشمندان اين سرزمين اين امر را در عرصه توليد انرژي هستهای صلح آميز به اثبات رسانيدهاند.
6. معرفي فرهنگ و تمدن و هنر ايران اسلامي
فرهنگ و تمدن و هنر ايران اسلامي و گذشته سراسر شكوه و پرفراز و نشيب ايران از جمله سرماية گرانقدري است كه از پرتو آن میتوان براي ايجاد جامعهای توانمند و توسعه يافته در چهارچوبهاي نظام اسلامي همّت گماشت. الگو پرداختن به ارزشهای جامعه و تثبيت و تقويت و اشاعة ارزشهای جامعه از عوامل مهمي است كه بايد مسئولين در جهت آگاهي و رشد آن تلاش نمايند. همچنین زبان فارسي به عنوان وجه مشترك همه ایرانيان از مذاهب و اقوام و نژادهاي مختلف نقطه «قوام» ديگري است كه ایرانيان را بيش از گذشته متحد و همدل و همراه میكند و عامل پيشرفت و توسعه كشور اسلامي ما میشود.
بسترسازي فرهنگي جهت تحقق اهداف چشمانداز
1. ايجاد انگيزه و عزم ملي براي دستیابی به اهداف برنامه بیستساله
اعتلاء و گسترش فرهنگ اسلامي نيازمند اراده ملي براي به منصه ظهور رساندن اين فرهنگ است اين اراده بايد حاكم بر تصميمگيريها و جهتگيریها در نظريهپردازي و سيستم مديريت كشور از صدر تا ذيل باشد شناخت تهديدات فراروي عرصه فرهنگي، آمادگي معرفتي براي رفع اين موانع میتواند زمينههای مناسب براي ايجاد فرصت در محيطهاي دروني و بيروني با هدف ايجاد جامعة الگوي اسلامي فراهم آورد.
تبيین و تدوين استراتژي دولت اسلامي در مرحله اوّل نيازمند مراجعه بهایدئولوژي و منابع غني آن يعني قرآن و عترت و در مرحله دوم رجوع به انديشة بنيانگذار انقلاب اسلامي و رهبر فرزانه انقلاب و در مرحله سوم قانون اساسي و سند چشمانداز بیستساله میباشد به نظر میرسد مراجعه بهاین منابع اوّل ما را از نگاه به بيرون و الگوهاي وارداتي بينياز ميسازد و دوم استخراج و تبيين چنين استراتژي با توجه به هويت ملّي آن قابل اجرا در داخل و سوم با توجه به اكمال ديني و اسلامي ميتواند الگويي بومي براي ارايه به جهان اسلام باشد و ايجاد انگيزه و عزم ملي را در برداشته باشد. در اين راستا تقويت عوامل همبستگي ملي مثل دين اسلام مقدسات مذهبي پايبندي به ارزشهاي معنوي هويت ملي ايراني افتخارات ملي سرزمين مشترك مصالح عمومي انقلاب اسلامي و... میتواند در ايجاد انگيزه و عزم ملي مؤثر باشد.
بازسازي اعتماد عمومي از طريق افزايش كارآمدي دولت و توجه به خواستههای عمومي از جمله وظيفه مسئولان نظام است در جهت دستیابی به اهداف بیستساله. همچنین مهمترین اهداف چشمانداز بسترسازي فرهنگي و ايجاد انگيزه قوي جهت تحقق حكومت عدل جهاني است. از آنجايي كه يكي از شرايط مهم رشد ارزشيها و فراهم شدن زمينه حاكميت الهي اصلاح وضع عمومي جامعه است در تعليمات روشنگرانه اسلام اهتمام به وضع جامعه مبارزه با نارساييهاي اجتماعي و فساد و كجروي از طريق امر به معروف و نهي از منكر تأكيد شده اما مهمترین انگيزة عمومي در بين جامعه «انتظار فرج حجت حق است». بايد گفتگو از حضرت صاحب الزمان(عج) تنظيم همة ساعتها و جهتيابيها با واقعه ظهور تنظيم يك استراتژي دقيق براي آمادگي عمومي مردم و مقابل با خصم و از دست ندادن فرصت ها در دستور كار همه قرار گيرد.
اين انگيزه بايد:
1. رويكردي جدي و قوي به آینده داشته باشد.
2. الگوي نمونه و عيني را بشناساند.
3. خاصيت فرهنگسازي داشته باشد.
4. ريشه در اعماق وجود همه افراد جامعه داشته باشد.
5. شورآفرين و برانگيزاننده باشد.
6. خاستگاه شيعي و روحيه قوي ايراني برخوردار باشد و...
انتظار منجي موعود از سويي عاملي براي پايداري وشكيبايي در برابر سختيها و مشكلات عصر غيبت و از سويي ديگر عاملي براي پويايي تحرك و آماده باش هميشگي است.
مهمترین راه تقويت انگيزه عمومي براي زمينه سازي ظهور حكومت عدل جهاني بررسي ابعاد مقاومت است. قرآن كريم: عينيت و واقعيت جامعه مؤمن را كه میخواهد به فلاح برسد با چهار مشخصه ترسيم كرده است.
يا ايها الذين آمَنوا، اصبُروا، و صابروُا، وَ رابطُوِ، وَ اتَّقوُاللهِ لَعَلْكُمْ تُفلِحون.
1. اِصبروا: صبركنيد و شكيبا باشيد.
2. صابِروا: پايداري ورزيد و با هواها و پستيها بهتريد.
3. رابطُو: حاضر يراق باشيد به پاسداري بپردازيد.
4. واتقوالله: از خدا پروا داشته باشيد.
ابعاد مقاومت
بُعد دينداري:
در اين امر انسان بايد با كسب آگاهيها هم به درست كردن و محكم ساختن ايمان اعتقادي بپردازد و هم به تهذيب قلب و باطن و تقوي و خودسازي يعني ايمان و عمل. در سخني از امام حسن عسكري درباره سنت غيبت امام آخرالزمان آمده است:
... در غيبت طولاني فرزندم دلهايي تيره گردد و فقط كساني در اعتقاد به او پاي برجا خواهند ماند. كه دل آنان به فروغ ايزدي رخشان باشد و روح خدايي به آنان مدد رساند.
بُعد دينآموزي:
آموختن دين و مباني و تكاليف ديني است به ديگران و حفظ دين است و در جامعه تا بدينگونه هستة مقاومت جمعي و مركزيت قدرت ديني نيز همواره محفوظ بماند.
بُعد فرهنگي:
نگهباني و حراست فرهنگ ديني است در ميان اجتماع لازم است فرهنگ اسلامي ديني و سنن شيعي در ميان جامعه زنده بماند و همواره نقشآفرين و جهتبخش باشد.
بُعد اعتقادي و ايدئولوژيكي:
تجديد حضور همواره جهانبيني ديني است در سطح اجتماع، نظام فكري ديني بايد همواره به صورت نظام فكري نيرومند مستدل در ميدانهاي انديشة اجتماعي حاضر و حاكم باشد در اين بُعد، تكليف عميق و دقيق است بايد پيوسته آگاهانه تربيت شوند كه از همه مكاتب فكري و مباني ايدئولوژيكي آگاه باشند و در همه صحنهها و در برابر پيداش فكري و كشفي و نظريهای مسائل را روشن كنند و آسيبناپذيري حقايق ديني و اعتقادي را نشان دهند.
بُعد اقتصادي:
حفظ قدرت مالي و امكانات اقتصادي اسلامي است همة نهضتها و انقلابها و اصلاحها هم براي گسترش يافتن و هم براي باقي ماندن نيازمند هزينهاند. قرآن كريم، مال را مايه «قوام» شمرده است. و يكي از ابعاد مقاومت همين تمكن و توانمندي مالي است.
بُعد سياسي:
حضور و مقاومت سياسي است متدينين بايد در اين باره بسيار هوشيار باشند و گول هيچ تبليغي را نخورند دخالت در سياست حقّه و شركت درسياست به قصد اداره جامعه براساس سياست حقه و نگاهداري جامعه از انحراف و حفظ دين در اجتماع و استقلال آن به نسلهاي آينده به منظور پاكسازي كشور اسلامي از لوث وجود بيگانگان.
«كُونُواْ قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ»؛
برپاي دارندگان مقتدر داد و دادگري باشيد.
بعُد نظامي:
بُعد نظامي قدرت مسلحانه است. دين اسلام هميشه دعوت به قدرت و عزت كرده است.
وَ اَعدُّ والَهُمْ مَا اسْتَطَعْتم مِنْ قُوهٍ...
میتوانيد نيرو جمع كنيد و جنگ افزار و اسبان آماده...
شيعهاي كه معتقد است كه امامت از اصول و اركان مذهب تشيع است لازمة اعتقاد به امامت طرفداري از اهل حق و عدالت و مبارزه با اهل باطل و ظلم است.
همچنین بُعد سازماندهي و بُعد هنري و بُعد زمانگرايي مثبت هم از ابعاد مقاومت هستند.
شناسايي بسترها و ضرورت هاي ايجاد انگيزه در جهت تحفق اهداف بیستساله
1. تبين تئوري مديريت ديني درعرصههای مختلف فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي و سياسي اصلاح ساختار مديريت در جامعه و نيل به مديريت ديني و مردم سالاري ديني.
2. توجه شايستگيهاي علمي و اخلاقي و توان اجرايي در انتخاب مديران و كارگزاران مسئولين كليدي نظام.
3. توجه به ضرورت تقدّم انديشه و فكر بر اقدام و عمل براي جلوگيري از پشيماني و خسارت به بيتالمال.
4. انطباق برنامهها با مباني ديني و محوريت مصلحت مادي و معنوي مردم.
5. توجه به اولويتها در نظام بودجهبندي و حذف امتيازات ناروا و جلوگيري از رانتخواري.
6. مبارزه با نارساييها همچون فساد مالي اداري سياسي فرهنگي و هنري.
7. ايجاد روحيه و انگيزه خدمتگزاري در افراد مسئول.
8. آگاهي بخشي كامل و صحيح در انتخاب نمايندگان «در طي اجراي سند چشمانداز» با انتخاب صحيح و شايسته.
تحقق اين امر مهم در چهار مرحله دقيق صورت میگيرد كه میتواند ضمانت اجرايي آن باشد:
1. همگان بايد اين نهضت را جدي بگيرند:
تحقق اين امر در گرو بسيج همگاني و حركت عمومي از طرف دولت و ملت باشد حتماً بايد رهنمودهاي رهبر عزيز را جدي بگيرند و آن را سرلوحه كارها قرار دهند. و آن باعث میگردد كمكم مشكلات اقتصادي و فرهنگي و... برطرف شود و مردم به نظام اسلام اميدوار شده زمينة ظهور حضرت ولي عصر(عج) فراهم خواهد شد.
2. مسئولان برنامهریزی كنند:
بايد فكر اساسي براي نحوه اجراي اين حركت شود تا حكيمانه برنامهریزی شده با نقد و بررسي برنامهها دستورالعمل دقيق و صحيح در اين امر ارائه گردد.
3. مجريان عمل كنند:
پس از برنامهریزی حساب شده لازم است دولتمردان و مجريان خالصانه و جدّي وارد عمل شوند.
4. مردم را مطالبه و نظارت كنند:
يكي از مصاديق بارز و ايجاد انگيزه در بين مردم در راه انجام اهداف انقلاب اسلامي نظارت همگاني مردم بر عملكرد مسئولان مجريان در اداره كشور است.
2. اطلاعرساني مناسب براي تحقق ويژگيهاي مورد نظر در افق چشمانداز
3. گسترش فعاليت رسانهای جهت تحقق اهداف انقلاب
اهميت رسانههای فرهنگي نقش آن در زندگي مردم سمتگيري جامعه و كاركرد مناسب رسانههای فرهنگ به عنوان يكي از مهمترین ملزومات جهت اطلاع رساني و آگاهي بخشيدن به جامعه و مردم است. در بررسي كارآمدي نظام سياسي فرهنگي و نگاه آن به مقوله رسانههای فرهنگي سالم جهت آگاهي از اهداف نظام اسلامي خيلي مؤثر و با اهميت است. براي فرهنگسازي در اين امر نقش رسانهها و مطلوبات بسيار مهم است.
بزرگترين و فراگيرترين رسانه كشور يعني راديو و تلويزيون به عنوان رسانه ملي و همچنین مطبوعات وظيفة اصلي آنان تحقق بخشيدن بهاین نهضت است. بايد پيامها و اطلاعرساني لازم به صورت مداوم و مستمر باشد اگر به صورت گذرا و فصلي آگاهي داده شود خود آفت بزرگي جهت تضعيف روحيه و تحقق اهداف میگردد.
4. تأمين منابع انساني مورد نياز تحقق برنامههای 20 ساله
يكي از بزرگترين سرمايههای ملي كشور ايران جوانان متدين و با استعداد هستند كه رهبر فرزانه از آنان به عنوان يك «نعمت» ياد كردند و فرمودند:
اين همه جوان تشنة كار و فعاليت چيز باارزش است.
مهمترین خدمت به نسل جوان در بعد فرهنگي و معنوي آن است كه فكر و انديشه آنان در جهت پيشبرد اهداف اسلام و استقلال سياسي و اقتصادي كشور پرورش يابد تا با شكوفايي استعدادهايشان آينده كشور و ملت اسلامي ايران را به بهترين وجه رقم بزنيد.
5. شناخت توطئههای دشمنان عليه انقلاب و منافع ملي كشور
تشكيل جامعهای فعال، خودكفا، آگاه و دشمنستيز
با توجه به سند چشمانداز 20 ساله در كنار آن فرهنگ غني مهدويت در حال حاضر بسترسازي مناسب و دقيق در اين عصر ساختن جامعهای فعال و خودكفا و دشمنستيز عبارت از:
1. تكيه برمباني نظري ديني و جايگاه و موقعيت تاريخي ايران در عصر حاضر.
2. ترسيم و تعيين استراتژي اصلي انقلاب اسلامي در حوزههای مختلف سياسي و اقتصادي و فرهنگي و نظامي و...
3. شناسايي استراتژي اصلي غرب به ويژه آمريكا و صهيونيزم.
4. ملحوظ داشتن موضوع «استراتژي انتظار» تشكيل حكومت براي آمادگي و استقلال در همه وجوه ...
5. توجه جدي به آنچه درباره فلسفه تاريخ شيعي و آينده جهان و جهان آينده در ميان متون شيعي و اقوال ائمه معصومين(ع) آمده است.
در همينجاست كه تكليف نظام فرهنگي، اقتصادي، كشاورزي، صنعت و سياست داخلي و خارجي و نظاميگري و... معلوم میشود.
آري! مهدويت با ويژگيهاي آرماني و فراگير و طرحي نو براي خروج از ايستايي و حركت در دوران اخير است.
1. اعتلاي معرفت و بصيرت ديني برپايه قرآن و مكتب اهلبیت(ع)
بصيرت ديني و ارتقاي معرفت براساس متون ديني و تربيت در مكتب قرآن كريم و اهلبیت(ع)و عمق بخشيدن به آن از موارد مهمي است كه بايد مورد توجه قرار گيرد. پيش نياز دستیابی به حقيقت بصيرت و آگاهي و شناخت عميق از تمامي حوزههای ديني است. بدون داشتن چنين معرفت و بصيرتي قادر نيست سرمايه انساني تحقق چشمانداز را تشكيل دهد.
لذا از ديدگاه مقام معظم رهبري براي تداوم انقلاب اسلامي و بالندگي آن و دفع تهاجم هاي دشمن، نيازمند آگاهيهاي سياسي و تحليل سياسي میباشند. ايشان بارها بر اهميت آگاهي و قدرت تحليل سياسي مردم سفارش كرده و از بصيرت و صبر به عنوان شاخص مهم توانمندي يك جامعه سخن گفتهاند:
عزيزان من، تمام مشكلاتي كه براي افراد يا اجتماعات بشري پيش میآيد... عدم بصيرت يا عدم صبر يا دچار غفلت میشوند واقعيتها را تشخيص نميدهند و حقايق را نمي فهمند يا با وجود فهميدن واقعيات از ايستادگي خسته ميشوند...
2. تقويت وجدان كاري انضباط اجتماعي روحيه ابتكار و قناعت
منظور از تقويت وجدان كاري در جامعهاین است كه افراد جامعه را بايد طوري تربيت نمود كه در برابر كاري كه تعهد كرده است آن را به خوبي و نيكي به اتمام برساند و خويشتن را در برابر آن مسئول بدانند پيامبر اكرم(ص) میفرمايند:
وَ اذَا عَمِلَ اَحَدُكُم عَمَلاَ فَلُيُتَقِنْ؛
هرگاه يكي از شما كاري انجام میدهد آن را محكم انجام دهد.
همچنین تقويت انضباط اجتماعي به فرموده مقام معظم رهبري كه لازمه زندگي اجتماعي انسان هاست ايشان فرمودند:
بايد وجدان كاري فرهنگ عمومي مردم بشود... كار بايد كامل محكم قوي ابتكاري و همراه با نياز انجام بگيرد وجدان كاري يعني اين.
همچنین تقويت روحيه ابتكار و قناعت در كشور هم از اصلهاي ديگري است كه مسئولين موظفند تلاش كنند. بايد در جهت بومي كردن فرهنگ و اقتصاد كشور و بالابودن روحيه خلاقيت در كشور كمر همّت خود را ببندند تا از هدر رفتن سرمايه عظيم و نيروي فعال كشور جلوگيري بشود. بنابراين يكي از مهمترین راههاي تقويت اقتصاد كشور مسأله صرفهجويي و قناعت در مصرف است.
پيامبر اكرم(ص) در معرفي مؤمن چنين میفرمايد:
المُومِنُ يَسِرُ المُؤوُنَهِ وَ كثيرُ المُعوُنَهِ؛
مؤمن پركار و توليد و كم خرج و كم مصرف است.
3. ترويج فرهنگ استفاده از توليدات داخلي.
4. اهتمام به درستكاري در جهت ارتقاي كيفيت توليدات داخلي.
مسئولين بايد در جهت تبليغ توليدات داخلي تلاش كنند همچنین كمكهاي اعتباري و مالي را جهت كيفيت كالاهاي داخلي به توليدكنندگان ارائه دهند و در جهت بازاريابي اين توليدات و نحوه توزيع و شناسايي و قيمت مناسب توليدات داخلي به مصرف كننده تلاش نمايند. طوري نباشد كه با واردات بيرويه توليدات مشابه خارجي بر توليدات داخلي ضربه بزنند.
5. تعميق روحيه دشمنشناسي ترويج روحيه ظلمستيزي مخالف با سلطه استكبار
شناخت و بصيرت بالا در مقابل تهديدات دشمنان در عرصه فرهنگي و آمادگي معرفتي و همه جانبه در جهت دفع اين تهديدات و موانع باعث فرصت در جهت پيشبرد اهداف جامعه ميشود. و ميتوانيم در فضاي آرام و سالم به فعاليتهاي كليد خود در جامعه ادامه دهيم. بصيرت و معرفت و ارتقاء روحيه دشمنشناسي و دشمنستيزي در مقابل دو تهديد بزرگي جامعه يعني آفت دشمنان داخلي و خارجي، سيره نبوي و مهدوي پيش نياز اصلاح فرد اصلاح جامعه است و با داشتن فهم درك عميق ديني و آگاهي و آمادگي ايستادگي در مقابل تهديدات و ناملايمات امكانپذير است.
«وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَيلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدْوَّ اللّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ يعْلَمُهُمْ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَيءٍ فِي سَبِيلِ اللّهِ يوَفَّ إِلَيكُمْ وَأَنتُمْ لاَ تُظْلَمُونَ».
هدف از فرمان آمادگي دفاعي تهيه سلاح و افزايش قدرت جنگي و شرارت و تجاوز به حقوق ديگران و ظلم نيست بلكه هدف بازدارندگي و پيشگيري دشمنان طعمكار شناخته شده و ناشناخته از فكر هجوم و اقدام به تجاوز لشكركشي يا حتي «تهاجم فرهنگي» به مملكت اسلامي است.
بايد مسئولين نظام روحيه دشمنشناسي و دشمنستيزي را در مردم تقويت كنند. همچنین يكي از وظايفي كه به تصريح روايات در دوران غيبت بر عهده شيعيان و منتظران فرج امام زمان(عج) است كسب آمادگي نظامي و مهيا كردن تسليحات مناسب هر عصر براي ياري حجت حق است.
در روايتي نعمان از امام صادق(ع)نقل كرده:
هريك از شما بايد براي خروج حضرت قائم(عج) «سلاحي» مهيا كنيد هر چند يك تير باشد...
علامه مجلسي در شرح اين قضيه میفرمايد:
بر شيعيان واجب است كه خود را بر اطاعت امام برحق و انتظار فرج او ملتزم سازد و براي نمودنش مهيا باشند.
اهل بصيرت آنجا كه حق را شناخته و معرفت لازم را پيدا كرده اند. توطئهها و فتنههای دشمن را میشناسد. از حق و عدالت حمايت میكنند در اين راه استقامت میورزند، خداوند به پيامبر گرامي اسلام براي تحقق اصول و ارزشهای اسلامي ديني در جامعه میفرمايد:
«فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ»؛
استقامت كن همانطور كه بدان مأموريت يافتهاي.
استقامت و پايداري و صبر و شكيبايي از عالي ترين و ارزنده ترين صفات انساني و از عوامل مهم رسيدن به موفقيت و پيروزي و سعادت و رستگاري است افرادي كه از اين صفت ارزشمند بيبهرهاند. چه بسا كارهاي مهم و مفيدي را با شور و اشتياق آغاز میكنند ولي پس از برخورد با موانع و مشكلات تاب و توان خود را از دست ميدهند و از ادامه فعاليت منصرف میشوند و به زودي خود را تسليم شرايط و حوادث مینمايند. دارا بودن ايمان قوي به گونهای كه در عمق و باورها و اعتقادات آنان ريشه دوانده باشد. مقابله مؤمنانه با هرگونه كجروي تجاوزگري و تحمل هرگونه مشكلات و مصائب در راه حاكميت دين الهي و دفاع از حريم اسلام و اهلبیت(ع)است.
مقام معظم رهبري میفرمايند:
امروز ما احتياج به استقامت داريم ما هم از يك طرف جاذبههای زندگي رنگارنگ دلها و هوسهاي ما را بر ميانگيزد يعني در دوران انقلاب چقدر آدمها ديديم كه دلها و اعتقادهاي خوبي داشتند. اما در مقابل راحتطلبي شهوت قدرت و مقام و تعريف اين و آن و تهديد دشمن طاقت نياوردند و به يك طرف لغزيدند و به معارضان احياناً معاندان راه خدا تبديل شدند بنابراين ايستادگي لازم است در مقابل دشمن هم ايستادگي لازم است... استقامت كردن در تهديدها و فريبهاي دشمن هنر بزرگي است كه اگر يك ملت اين هنر را داشته باشد آن وقت به قله میرسد به جايي كه ديگر دشمن فايدهاي در تهديد نميبيند و مجبور است با او بسازد يا در مقابل آن تسليم شود.
اما در كنار اين اهداف والا چشمانداز بیستساله فرهنگي كه مقام معظم رهبري فرمودند، هجمه سنگين و تهاجمي گسترده غرب به دنبال آن تزلزل پايههای اخلاقي واصول اعتقادي جامعه میباشد كه به صورت تهاجم و شبيخوني فرهنگي تهديدكننده آرزوها كرامتها و ارزشهاست.
تهديدات عمده فرهنگي را میتوان با شاخصههای زير مورد بررسي قرار داد:
1. انفعال و خودباختگي فرهنگي؛
2. غفلت در مقابل تهاجم گسترده فرهنگي غرب؛
3. تضعيف اسلام در محافل علمي و آموزشي در سطوح مختلف؛
4. نقش روشنفكري بيمار در تسهيل حاكميت فرهنگ غرب در جامعه ما؛
5. تظاهر به رفتارهاي ضد اسلامي و اصول اخلاقي؛
6. هجمه به باورها و ارزشهای ماندگار انقلابي بويژه دفاع مقدس و جهاد و شهادت و سطح اين هجوم در ابعاد گوناگون؛
7. انجماد فكري و تلاش براي عقب نگهداشتن در حوزههای معرفتي و ديني توسط عوامل متحجر و عقب افتاده.
مسئولان نظام براي اداره جامعه اسلامي و براي رسيدن به چشمانداز بايد بكوشند تا مردم را از ابعاد گوناگون به ويژه از نظر مباني اعتقادي اصولي و صحيح اسلامي تربيت و پرورش داده تا دگرگوني اساسي در وضعيت جامعه بشري رخ دهد.
به اعتقاد ما اعتلا عمق بخشيدن و گسترش فرهنگ مهدوي در جامعه بر پايه قرآن كريم و تعاليم اسلام و انبياء و نهادينه شدن اين امر مهم بر پايه بصيرت و انديشه درست از اولويتهايي است كه بايد به آن پرداخته شود انتظار از ويژگيهاي فطري بشر بوده و قرار گرفتن آن در اولويتهاي تئوريك نظام سياسي در جامعه ديني و فرهنگي بسيار مهم و حائز اهميت است. در بررسي ميزان كارآمدي نظام سياسي اسلامي ميزان اعتقاد مردم و جامعه به موضوع مهدويت از ميزان كارايي نظام در ارائه الگوهاي آيندهنگر و استراتژي بلند مدت حكومت و پشتوانة والاي ايدئولوژيك آن حكايت ميكند. بايد هم در نظام فرهنگي هم در چارچوبة فرهنگ نظام اسلامي و محتوايي فرهنگ جامعه توزيع اعتبارات حول محور مهدويت برنامهریزی شود كه حاصل آن شامل بقاء و ارتقاي منزلت و شأن جمهوري اسلامي در حوزههای فردي و فرهنگي سياسي و اجتماعي و اقتصادي و... ميشود.
منابع و مأخذ
1. معارف مهدوي، انتشارات دبيرخانه دائمي اجلاس حضرت مهدي(عج)، مركز مطالعات و پژوهشهاي فرهنگي حوزه عليمه قم.
2. اسماعیل شفیعی سروستانی، موعود استراتژي انتظار جلد اوّل و دوم، انتشارات نشر موعود (مؤسسه فرهنگی موعود عصر)
3. محمّدرضا حکیمی، خورشيد مغرب.
4. سیدمحمّد موسوی، سپيده دم ظهور، نابودي ستمگران، انتشارات میراث ماندگار.
5. سیدمحمّد موسوی، سپيده دم ظهور، حكومت جهاني.
6. مهدی نوید، فرهنگ و مقاومت فرهنگي، انتشارات فلق.
7. بسيج دولت اسلامي همبستگي ملي، ششمين همايش سراسري هاديان سياسي، بهمنماه 1384، انتشارات معاونت سياسي نمايندگان ولي فقيه در نمسا.
8. نهضت خدماترساني به مردم، معاونت فرهنگي پرورشي نيروي مقاومت بسيج.
9. گذري بر دستآوردهاي انقلاب اسلامي و آسيبشناسي دروني آن، معاونت سياسي نمايندگي ولي فقيه در نيروي مقاومت بسيج، زمستان 1382، انتشارات ميثاق.
10. فرازهايي از معارف و اخلاق اسلامي، معاونت عقيدتي سياسي نمايندگي ولي فقيه در نمسا، مؤلفين: حجتالاسلام حسيني شاهرودي و ديگران، انتشارات معاونت آموزش نيروي مقاومت بسيج.
11. نهجالبلاغه.
12. ماهنامه ويژه هاديان سياسي بسيج «هدايت»، سال چهارم، شماره 40، مهر 1383.
13. ماهنامه ويژه هاديان سياسي بسيج «هدايت»، سال پنجم، شماره 52، مهر 1384.
14. ماهنامه ويژه هاديان بسيج «هدايت»، سال پنجم، شماره 51، شهريور 1384.
15. ماهنامه ميثاق ويژه فرهيختگان فرماندهان نواحي و حوزههای مقاومت بسيج، سال چهارم، شماره 38، آذر 1382.
16. موعود، ماهنامه فرهنگي اعتقادي اجتماعي، شماره 28، مهر و آبان 1380.
سند چشمانداز بیستساله در آبان ماه 1382 توسط مقام معظم رهبري به سران سه قوه و رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام ابلاغ گرديد اين حركت عظيم میتواند سنگ آغازين بنايي باشد كه جامعه ما را در بيست سال آينده خواهد ساخت. ترسيم اهداف بلند انقلاب براساس اولوّيتهاي تئوريك نظام سياسي فرهنگي در جامعه ديني، يعني «انتظار مهدويت» و فرهنگ غني نبوي، علوي و مهدوي و اعتقاد عميق جامعه به بحث انتظار و نقش سازند، و كليدي آن در هدايت جامعه میتواند راهگشاي بسياري از مشكلات در جامعه جهت تحقق اهداف چشمانداز مؤثر باشد.
اين سند چشمانداز ايران را كشور با هوّيت اسلامي و انقلابي الهامبخش در جهان اسلام، توسعه يافته متناسب با مقتضيات فرهنگي، جغرافيايي و تاريخي و متكّي بر اصول اخلاقي و ارزشهای اسلامي ملي و انقلابي و مردم سالاري ديني، عدالت اجتماعي آزاديهاي مشروع حفظ كرامت و حقوق انسانها رضايتمندي از وجدان كاري و انضباط، مستحكم بودن خانواده، دوري از فقر فساد و تبعيض، فعال مسئوليتپذير، ايثاگر و مؤمن، روحيه تعاون و سازگاري اجتماعي، متعهد به انقلاب و نظام اسلامي و اعتقاد وجودي به فرهنگ غني مهدوي شكوفايي ايران و مفتخر بهایراني بودن جامعهي اخلاقي نوانديش پويايي فكري و اجتماعي ساخته است.
به دليل هجم زياد محورها و چشمانداز و با توجه به كاربردي محور فرهنگي در جامعهاین مقاله در مورد فرهنگ و ابعاد آن بحث میكند.
اصول اخلاقي و ارزشهای اسلامي
جامعهایران اسلامي كه با اتكاء بر اصول اخلاقي مبتني بر زير ساخت هاي ديني و اسلامي است حاكميت اسلامي ما به صورت همهجانبه و عميق در چارچوب به نظام جمهوري اسلامي از آرزوهايي بوده كه بر اين انگيزه متعالي و الهي ما به رهبري امام بزرگوار رژيم ضداخلاقي پهلوي سرنگون و حكومت اخلاقي و اسلامي را بنا نهاديم.
محورها
1. تحقق ارزشهای انقلاب اسلامي در انديشه و عمل
نظام جمهوري اسلامي با اعتقاد به اینکه دين مبين اسلام در پرتو احكام نوراني قرآن و سنت مهدوي و سيره اهلبیت(ع)و اعتقاد بهاینده روشن حكومت عدل توانايي اداره دنياي بشريّت را با جهتگيري الهي براي نيل به سعادت دارا میباشد.
2. تقويت فضايل اخلاقي و ايمان روحيهایثار و اميد بهاینده
از اهداف اصلي انقلاب اسلامي ترويج امور فرهنگي و معنوي و رشد دادن فضايل اخلاقي و ايمان امت همچنین مهمترین اهداف اين نظام، شناساندن باور مهدويت در جامعه میباشد.
البتهاین شناخت در ساحتي كلان نميماند بلكه در ساحت پاييني از همه آنچه مردم میبايست بدان دست يابند و امور خود را سامان دهند اين باور در خود طرحهايي اجرايي و عملي دارد.
شاخصههاي نظام مهدوي
1. ايمان و معنويت، 2. صفا و اخوت، 3. صلاح اخلاقي و رفتاري، 4. اجراي قسط و عدل، 5. اقتدار و عزّت، 6. كار و حركت و پيشرفت دائمي.
مقام معظم رهبري میفرمايند:در زمينههای فرهنگي ما بايد روحيهایمان و عنصر ايثار و فداكاري را در درجه اول در خودمان و سپس در مردم تقويت كنيم اين هم بايد در برنامهها گنجانده و ديده شود. بخش مهمي كه قدرت ملّي ما را تشكيل داده بود روحيهایثار و شهادتطلبي بود كه ما بتوانيم اين امر را در خودمان تقويت كنيم همه معادلات قدرت دنيا به سود ما به هم خواهد ريخت.
3. برنامهريزي براي بهبود رفتارهاي فردي و اجتماعي
يكي از نيازهاي اساسي در مسايل اجتماعي برقراري ارتباط صحيح سالم اجتماعي بين مردم و خانوادهها دولت و مردم و بين دولتهاست.
برخي از اخلاق و آداب فردي و اجتماعي
1. حسن خلق، 2. رفق و مدارا، 3. عفو و گذشت، 4. تواضع و فروتني، 5. انتقادپذيري و نصيحتپذيري ، 6. علم و بردباري.
4. احياي انديشههای ديني و سياسي حضرت امام خميني
حضرت امام خميني از جمله مردان بزرگ و تاريخسازي است كه مبتني بر اصول اسلام ناب محمّد(ص) توانست انقلاب اسلامي را به پيروزي برساند.
ولايت فقيه محوريترين ركن نظام اسلامي توسط امام با درايت و هوشياري ايشان در نظام الهي سياسي حاكم بر جهان معرفي شد. پيروي از انديشههای امام خميني میتواند يك معيار اساسي در سياستگذاريها و برنامهریزی كشور شود همچنین رسالت خطيري است در جهت تحقق چشمانداز نظام و حل مشكلات دروني حكومت و حفظ و حراست اسلام و بسترسازي مناسب حكومت عدل جهاني داشت.
5. سالم سازي فضاي فرهنگي با اهتمام به امر به معروف و نهي از منكر
آمران به معروف پاسداران سنگرهاي اعتقادي و رفتاري جامعه و حافظان فرهنگ خودي و هوّيت ملي میباشند و ناهيان از منكر حملهكنندگان به فرهنگ بيگانه و سنگرنشينان مقاوم در برابر هجوم دشمنان هستند. احياي فريضه امر به معروف و نهي از منكر جامعه را از آلودهسازي روح و روان نجات ميدهد و در سلامت كامل قرار ميدهد و زمينه را براي تلاش و حركت سالم احياء میكند.
حفظ و كرامت و حقوق انسانها در سايه ترويج فرهنگ اسلامي
نظام جمهوري اسلامي با اعتقاد به اینکه دين مبين اسلام و برخوردار از احكام نوراني و قرآن و سنت مهدوي و سيره اهلبیت(ع)توانايي اداره دنياي بشريت را با جهتگيري الهي براي نيل به سعادتدار میباشد كرامت نحوه وجود هستي خاصي است كه براي خداوند سبحان است چنآنچهاین صفت هم بر انسان هم تعلق میيابد و يا میتواند صفت شخصيت حقوقي قرار بگيرد كه معرف سيره عملي و علمي آن باشد.
اللهم إنا نرغَبُ اليكَ في دولَهِ كريمَه تَعزُّ بِهَ الاسلامُ وَ اهْلَهُ وَ تُذِلُ بِه النفاقَ وَ أهلَهُ وَتَجَعَلُنا فيها من الدعاه إلي طاعَتِكَ وَالقادَه إلي سبيلِك وَ تَرزُقنا كِرامَه الدّنيا وَ الاخِره؛
راههاي كسب كرامت و بزرگواري و عوامل تثبيت آن از منظر قرآن و عترت
1. علم و معرفت، 2. اطاعت و عبادت خدا. 3. خويشتنداري و دوري از پستيها، 4. حقگرايي، 5. تقوا.
1. آگاهي بخشي و تأكيد بر اجراي قانون
پيامبر اكرم و ائمه اطهار(ع)حكومت را براي حاكميت قوانين الهي میخواستند تا در سايه تشكيل حكومت قوانين جاويد اسلام را حفظ و اجرا كنند. بيشك يكي از وظايف مهم كارگزاران در اجراي سند چشمانداز اجراي دقيق احكام الهي است از اين رو كارگزاران بايد متعهد بر افراد نسبت به قوانين مقدس الهي بوده و در اجراي آن سستي نورزند.
2. استحكام مباني مردمسالاري ديني
حضرت امام خميني براساس بينش توحيدي و نگرش اسلامي مردم را ولي نعمت خدا میدانست و تكريم و تعليم سرشاري نسبت به شخصيت و خواست و آراي آنان قائل بودند.
براي همين است كه خدمت رساني به مردم كاري الهي و مايه افتخار انبياء و اولياي الهي بوده است. يكي از دستآوردهاي مهم انقلاب اسلامي و شايد از مهمترین آنها تشكيل نظام مردم سالاري ديني در كشور بود. در اين نگرش خاستگاه حكومت عدل جهاني مهدي موعود(عج) همان مردم اند كه با فطرت پاك و قلب آراسته خواهان فضيلت و عدالت میباشند.
3. مقابله با تهاجم فرهنگي و مظاهر فساد
براي يك ملت فاجعه فرهنگي از فاجعه اقتصادي بسيار سنگينتر و خسارت بارتر است يورش فرهنگي از يورش نظامي بسيار بيرحمانه تر و صعبالعلاجتر است مقام معظم رهبري بايد مسئولين نظام جهت آگاهي به نسل جوان كشور و رفع فساد جامعه بكوشند.
4. رشد آگاهي و فضايل اخلاقي
5. تقويت هويت ملي مبتني بر اسلام
تقويت هوّيت ملي مبتني بر اسلام و انقلاب اسلامي و نظام مقدس و مفتخر بهایراني بودن يكي ديگر از ويژگيهاي فرهنگي است كه در رشد چشمانداز از آن سخن به ميان آمده بايد از صيانت و فرهنگ ملي و اسلامي دستیابی به استقلال فرهنگي و سياسي و اجتماعي در بستري از توسعه و كسب قدرت مادي ومعنوي بكوشيم.
6. معرفي فرهنگ و تمدن و هنر ايران اسلامي
بسترسازي فرهنگي و تمدن و هنر ايران اسلامي
1. ايجاد انگيزه و عزم ملي براي دستیابی اهداف بلند بیستساله
تبين و تدوين استراتژي دولت اسلامي در مرحله اول نيازمند مراجعه بهایدئولوژي و منابع غني آن يعني قرآن و عترت رجوع به انديشههای امام خميني و رهبر فرزانه انقلاب و قانون اساسي و سند چشمانداز بیستساله میباشد همچنین مهمترین اهداف چشمانداز بسترسازي فرهنگي و ايجاد انگيزه قوي جهت تحقق حكومت عدل جهاني است.
مهمترین راه تقويت انگيزه عمومي براي زمينه سازي ظهور حكومت عدل جهاني بررسي ابعاد مقاومت است.
ابعاد مقاومت
1. بُعد دينداري، 2. بُعد دينآموزي، 3. بُعد فرهنگي، 4. بُعد اعتقادي و ايدئولوژيكي، 5. بُعد اقتصادي، 6. بُعد سياسي، 7. بُعد نظامي.
2. اطلاعرساني مناسب براي تحقق ويژگيهاي مورد نظر در افق چشمانداز
3- گسترش فعاليت رسانهاي جهت تحقق اهداف انقلاب
4- تأمين منابع انساني مورد نياز تحقق برنامههای بیستساله
يكي از بزرگترين سرمايههای ملّي كشور ايران جوانان متدّين و با استعداد هستند كه رهبر فرزانه از آنان به عنوان يك «نعمت» ياد كردند.
تشكيل جامعهاي فعال، خودكفا، آگاه و دشمنستيز
1. اعتلاي معرفت و بصيرت ديني برپايه قرآن و مكتب اهلبیت(ع)
2- تقويت و وجدان كاري انضباط اجتماعي روحيه ابتكار و قناعت
3- ترويج فرهنگ استفاده از توليدات داخلي
4- اهتمام به درستكاري در جهت ارتقاي كيفيت توليدات داخلي
5- تعميق روحيه دشمنشناسي ترويج روحيه ظلمستيزي مخالف با سلطه استكبار
شناخت و بصیرت بالا در مقابل تهديدات دشمنان در عرصه فرهنگي و آمادگي معرفتي و همهجانبه در جهت دفع اين تهديدات و موانع باعث ايجاد فرصت در جهت پيشبرد اهداف جامعه میشود.
بايد مسئولين نظام روحيه دشمنشناسي و دشمنستيزي را در مردم تقويت كنند همچنین در دوران غيبت برعهده شيعيان و منتظران فرج امام زمان(عج) است كسب آمادگي نظامي و مهيا كردن تسلحيات مناسب هر عصر براي ياري حق است.
بعضي از آفت و تهديدات عمده فرهنگي
1. ضعف دانش و بينش نسل جوان، 2. تضعيف اسلام در دانشگاهها، 3. غفلت از تهاجم فرهنگي، 4. انفعال و خودباختگي، 5. روشنفكري مرتجع، 6. ارتجاع، 7. تحجر.
به اعتقاد ما اعتلاء عمق بخشيدن و گسترش فرهنگ مهدوي در جامعه بر پايه قرآن كريم و تعاليم اسلام و نهادينه شدن اين امر مهم بر پايه بصيرت و انديشه درست از اولويتهايي است كه بايد به آن پرداخته شود بايد هم در نظام فرهنگي هم در چارچوبة فرهنگ نظام اسلامي و محتوايي فرهنگ جامعه توزيع اعتبارات حول محور مهدوّيت برنامهریزی شود كه حاصل آن شامل بقاء و ارتقاي منزلت و شأن جمهوري اسلامي در حوزههاي فردي، فرهنگي، سياسي و اجتماعي و اقتصادي و... ميشود.
مقدمه
سند چشمانداز بیستساله در آبان ماه 1382 توسط مقام معظم رهبري به سران سه قوه و رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام ابلاغ گرديد. اين حركت عظيم میتواند سنگ آغازين بنايي باشد كه جامعه ما را در بيست سال آينده خواهد ساخت و همچنین به عنوان دستآورد بیستسالة جمهور اسلامي ايران، آن را پيش روي جهانيان قرار خواهد داد تا نسبت به توانايي فكري و سازندگي مردم كشور ما قضاوت كنند.
اكنون چشمانداز به عنوان پتانسيل ملّي، اهداف و آرمانها و آرزوهاي جامعه و نسل امروز و فردا را تحت فرهنگ بلند معنوي «مهدّويت» و دستیابی به حكومت آرماني عدل جهاني را محور قرار داده تا بتواند اهداف عالية، انقلاب اسلامي را تعقيب نمايد، اهداف و آرمانهايي كه سعادت حقيقي مردم ما را فارغ از دستهبنديهاي تنگ نظرانه دنبال مینمايد. ترسيم اين اهداف براساس اولوّيتهاي تئوريك نظام سياسي و فرهنگي درجامعه ديني، يعني «انتظار مهدويت» و فرهنگ غني نبوي، علوي، مهدوي، و اعتقاد عميق جامعه به بحث انتظار و نقش سازنده و كليدي آن در هدايت جامعه میتواند راهگشاي بسياري از مشكلات در جامعه جهت تحقق اهداف چشمانداز مؤثر باشد.
قطعاً دستیابی بهاین اهداف بلند، نيازمند بينش اراده و همّت عمومي آحاد مردم ماست كهاین پروسه دراز مدت را در قالب برنامههاي تدوين شده طي نمايند. اين سند چشمانداز ايران را كشوري با هوّيت اسلامي و انقلابي، الهامبخش در جهان اسلام، توسعه يافته متناسب با مقتضيات فرهنگي، جغرافيايي و تاريخي خود و متكّي بر اصول اخلاقي و ارزشهای اسلامي ملي و انقلابي و مردمسالاري ديني، عدالت اجتماعي آزاديهاي مشروع حفظ كرامت و حقوق انسانها رضايتمند از وجدان كاري، انضباط، مستحكم بودن خانواده، دوري از فقر و فساد و تبعيض، فعال مسئووليت پذير، ايثارگر و مؤمن و روحيه تعاون و سازگاري اجتماعي، متعهد به انقلاب و نظام اسلامي و اعتقاد وجودي به فرهنگ غني مهدوي شكوفايي ايران و مفتخر بهایراني بودن جامعه، اخلاقي نوانديش و پويايي فكري و اجتماعي ساخته است.
به قول مقام معظم رهبري:ما معتقديم اين چشمانداز، تحقق يافتني است اما بايد برنامهریزی و راه حركت را پيدا كرد.
بنابراين سند چشمانداز بیستساله جمهوري اسلامي ايران، نيز شتاب اين تحول را در انقلاب اسلامي با سامان بهتر و ساز و برگهاي جديد با مقتضيات زماني و مكاني امروز و فردا افزونتر كرد، و سرافرازي و عزّت و پيشرفت كشور را به ارمغان خواهد آورد.
تحقق افق بیستسالة جمهوري اسلامي
سند نهايي چشمانداز 20 ساله جمهوري اسلامي كه از سوي مقام معظم رهبري به سران سه قوه و رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام ارائه شده بيترديد يكي از بزرگترين خلاءهاي ما در سالها پس از پيروزي انقلاب اسلامي، مبهم بودن اهداف كمي و كيفي درعرصه، جهتگيرها را روشن نموده است.
در سالهاي قبل برنامههای ميان مدت با افقهاي پنج ساله تكليف ما را معلوم نمود. اما مشكل و محتواي اين برنامهها، يا اغلب در عرصة عمل ارتباط ضعيفي با آنچه كه در عرصة جامعه رخ ميداد، برقرار ميكرد در واقع شكل برنامهریزی ما به گونهاي بوده، كه هركس ساز خودش را میزد. در اغلب سالها يا از برنامهها عقب بوديم يا جلوتر میرفتيم، رشد و توسعه در همه ابعاد براساس نيازها نبوده است.
در واقع اين سند پايان سردردگمي برنامهريزان و پايان ترديدها خواهد شد و قرار است پس از اجراي چهار برنامة پنجساله كه اولين آن از سال 1384 آغاز شده، كشور ما را يك كشور توسعه يافته بدل نمايد به شرطي كه اولين پيش نياز اين حركت، يعني تحول در نظام برنامهریزی محقق گردد.
محورهاي سند چشمانداز بیستساله
محورهاي سند چشمانداز به شرح زير است:
الف) افق چشمانداز:
با اتكال به قدرت لايزال الهي و در پرتو ايمان و عزم ملي و كوشش برنامهریزی شده و مدّبرانة جمعي درمسير تحقق آرمانها و اصول قانون اساسي در چشمانداز بیستسالهایران كشوري است توسعه يافته با جايگاه اول اقتصادي، علمي و فنآوری درسطح منطقه با هوّيت اسلامي و انقلابي، الهامبخش در جهان اسلام و با تعادل سازنده و مؤثر در روابط بینالملل.
ب) ويژگي كلان:
توسعه يافته متناسب با مقتضيات فرهنگي، جغرافيايي و تاريخي خود و متكي بر اصول اخلاقي و ارزشهای اسلامي ملي انقلابي با تاكيد بر مردمسالاري ديني عدالت اجتماعي آزاديهاي مشروع حفظ كرامت و حقوق انسانها و بهرهمند از امنيت اجتماعي و قضايي.
ت) ويژگي علمي و فني:
برخوردار از دانش پيشرفته، توانا در توليد علم و فنآوري متكي به سهم برتر منابع انساني و سرماية اجتماعي درتوليد ملي.
ث) ويژگي دفاعي:
امن، مستقل و مقتدر به سامان دفاعي، مبتني بر بازدارندگي همه جانبه و پيوستگي مردم و حكومت.
ج) ويژگي اجتماعي و فرهنگي:
برخوردار از سلامت، رفاه امنيت غذايي، تأمين اجتماعي فرصتهاي برابر توزيع مناسب درآمد، نهاد مستحكم خانواده، به دور از فقر و فساد تبعيض و بهرهمند از محیطزیست مطلوب، فعال و مسئووليتپذير، ايثارگر و مؤمن رضايتمند برخوردار از وجدان كاري، انضباط روحيه تعاون و سازگاري اجتماعي متعهد به انقلاب و نظام اسلامي و شكوفايي ايران و مفتخر بهایراني بودن.
چ)ويژگي منطقهاي:
دست يافتن به جايگاه اوّل اقتصادي علمي و فنآوری در سطح منطقة آسياي جنوب غربي «شامل آسياي ميانه، قفقاز، خاورميانه و كشورهاي همسايه» با تأكيد بر جنبش نرمافزاري و توليد علم رشد پرشتاب و مستمر اقتصادي، ارتقاي نسبي سطح درآمد سرانه و رسيدن به اشتغال كامل.
ح) ويژگي جهان اسلام:
الهامبخش، فعال و مؤثر در جهان اسلام با تحكيم الگوي مردم سالاري ديني توسعه كارآمد جامعة اخلاقي نوانديش و پوياي فكري و اجتماعي، تأثيرگذار بر همگرايي اسلامي و منطقهای براساس تعاليم اسلامي و انديشههای امام خميني.
خ) ويژگي بینالمللي:
داراي تعامل سازنده، مؤثر با جهان براساس اصول عزّت حكمت و مصحلت.
د) ضرورت توجه برنامههای توسعه و بودجههای ساليانه به سند چشمانداز:
در تهيه و تدوين و تصويب برنامههای توسعه و بودجههای ساليانه این نكته مورد توجه قرار گيرد كه شاخصهاي كمي كلان آنها از قبيل نرخ سرمايهگذاري درآمد سرانه توليد ناخالص ملي نرخ اشتغال و تورم، كاهش فاصله درآمد دهكهاي بالا و پايين جامعه، رشد فرهنگ و آموزش و پرورش و تواناييهاي دفاعي و امنيتي بايد متناسب با سياستهاي توسعه و اهداف و الزامات چشمانداز تنظيم و تعيين گردد و اين سياستها و هدفها به صورت كامل مراعات شود.
شايان ذكر است اين چشمانداز مبناي تنظيم سياستهاي كلي چهار برنامه فعاليتهاي كشور را در ابعاد مختلف بيست سال آينده مشخص مینمايد و به دليل حجم زياد محورها و با توجه به كاربردي بودن محور فرهنگي در جامعه در شرايط كنوني و آميختگي آن با آموزههای مهدويت جهت بسترسازي حكومت عدل جهاني تصميم گرفتم تا درمورد محور فرهنگي و ابعاد آن در مقاله بحث كنم.
قبل از اینکه به محورهاي فرهنگي چشمانداز بپردازيم اول شاخصههای دولت اسلامي را بررسي ميكنيم.
شاخصههای دولت اسلامي
با استقرار نظام جمهوري اسلامي ايران در بهمن 57 اين كشور به عنوان اولين و مهمترین دستآورد ارزشمند انقلاب اسلامي راه توسعه و پيشرفت در عرصههای گوناگون مبتني بر مؤلفهها و ويژگيهاي فرهنگي حاكم بر هوّيت مردم و انقلاب در پس تغيير و تحولات مستمر تاكنون راهي كه پيموده شد بحمدالله با وجود مشكلات عديده و كارشكنيهاي دشمنان داخل و خارج، تصويري خوبي از نظام اسلامي را میتوان نظارهگر بود. همان تصوير جلال و عظمت انقلاب بزرگ اسلامي است.
از نظر مباني ديني و آموزههای قرآن و سنت دولت اسلامي بايد چه شاخصههایي داشته باشد؟
1. شاخصه اوّل: دولت اسلامي برخورداري از رهبري با منشأ مشروعيت الهي است كه از مهمترین و زيربناييترين شاخصهاي دولت اسلامي است.
2. شاخصه دوم: اتكاء بر قانوني است كه مبتني بر قرآن و سنت باشد دولت اسلامي دولتي است كه جاي جاي قوانين آن متكي بر قرآن و سنت میباشد اگر اين قوانين برآيندي از قرآن و سنت نباشد. دولت اسلامي موفق نخواهد شد.
3. شاخصه سوم: برخورداري از مديران عالي ومياني براساس شاخصههای ديني است بايد مديران اسلامي از رؤساي سه قوه تا دهدار از شاخصههای ديني برخوردار باشند اين شاخصهها يكي دينداري است و ديگر دينمداري است.
4. شاخصه چهارم: دولت اسلامي دولتي است كه از سيستمي با ظرفيت تحقق همة ابعاد اسلام برخوردار باشد اگر سيستم دولت اين ظرفيت را نداشت كه بتواند احكام اسلامي را در جامعه پياده كند.
اين دولت نمیتواند از شاخصهاي ديني برخوردار باشد.
5. شاخصه پنجم: قوانين ديني در همة بخشهاي كشور جاري باشد صرف اين كه قانون ديني شد و منشأ مشروعيت الهي داشت كافي نيست بايد اين قوانين در همة بخشهای كشور پياده شوند.
6. شاخصه ششم: پيشبيني سازكارهاي متغير فرهنگ ضدارزشي و جایگزیني فرهنگ ديني است بايد در دولت اسلامي ساز و كارهاي عملي و كاربردي براي تغيير فرهنگ طاغوتي و جاهلي و جایگزین كردن فرهنگ ديني وجود داشته باشد.
تبيين مقتضيات فرهنگي چشمانداز براساس شاخصه نظام مهدوي
بيترديد انقلاب اسلامي بر ريشههای استوار فرهنگي پايهگذاري و پرثمر شده و تأثيرات چشمگيري داشته است با دركي واقع بينانه نسبت به مباني و ارزشهای فرهنگي مؤثر در انقلاب اسلامي و بهرهمندي از ثمرات اعتقادي و ارزشهای ديني و اسلامي و ايراني شاهد حماسههایي بنيادين میباشيم كه فراتر از مرزهاي جغرافيايي حتي ملتهای ديگر را تحت تأثير فرهنگ خود در آورده و اين چشمانداز افق ديگري را فراتر از مرزهاي ايران اسلامي به ما نشان میدهد. لذا بررسي و تبيين ابعاد و مقتضيات فرهنگي و براي رسيدن به چشمانداز و يا بررسي ابعاد گسترده فرهنگي اين سند در كنار پرداختن به ديگر ابعاد آن از اهميت و ضرورت زيادي برخوردار است كه نيازمند موشكافي عميق و توصيف حقيقي است.
اصول اخلاقي و ارزشهای اسلامي:
جامعهایران اسلامي كه با اتكاء بر اصول اخلاقي مبتني بر زيرساخت هاي ديني و اسلامي است حاكميت اسلامي ما به صورت همه جانبه و عميق در چارچوبه نظام جمهوري اسلامي از آرزوهايي بوده كه بر اين انگيزه متعالي و الهي مردم ما به رهبري امام بزرگوار رژيم ضد اخلاقي و ملي پهلوي را سرنگون و حكومت اخلاقي اسلامي جایگزین نموده است.
تحقق ارزشهای انقلاب اسلامي در انديشه و عمل:
نظام جمهوري اسلامي با اعتقاد به اینکه دين مبين اسلام در پرتو احكام نوراني قرآن و سنت مهدوي و سيره اهلبیت(ع)و اعتقاد به آینده روشن حكومت عدل جهاني مهدي موعود(عج) توانايي اداره دنياي بشرّيت را با جهتگيري الهي براي نيل به سعادت دارا میباشد و جامعهای ايدهآل و آرماني را ميتواند بنا نمايد. يكي از اهداف مهم بعثت انبياء مبارزه با جهل و جهالت ارتقاي سطح فرهنگ توحيدي رساندن مردم به ارزشها و معنويات بوده است انقلاب اسلامي ايران كه برگرفته از حركت انبياء و اولياست و زمينهساز حكومت عدل جهاني از اهداف اصلي اين انقلاب امور فرهنگي ومعنوي است.
از ابتدائيترين فوايدي كه در تحقق سند چشمانداز به ذهن می آيد. برقراري نظم و سامان گرفتن اوضاع سياسي، اقتصادي و فرهنگي اجتماعي و... در پناه قانون و برقراري عدالت اجتماعي و امنيت است. در حكومت اسلامي عدالت در حوزه اجتماع و فرهنگ، رفع فقر محروميت از مهمترین اصول حكومت داري است جمهوري اسلامي به عنوان تنها حكومت برآمده از دين در جهان امروز كوشش وسيعي براي ارائه الگوي جهاني در تشكيل حاكميت دين آغاز كرده و با معرفي الگوي حكومت ديني با عنوان مردمسالاري ديني پا در اين عرصه گذاشته است.
الف) در حوزه ارزشها: رعايت ارزشهاي اسلامي و پيگيري عدل اسلامي مد نظر است؛
ب) در حوزه دانشها: تكيه بر استعدادهاي انساني ملت و نيروهاي خالص و مخلص آن؛
ت) در حوزه بينشها: رهايي از وابستگي است.
حضرت علي(ع)عدالت اجتماعي را مايه ارزش دولتمردان برترين سياستمداري تاج و زينت فرمانروايان و ماية اصلاح مردم می داند.
فوايد عدالتخواهي و رفع هر گونه تبعيض در فرهنگ سخنان اهلبیت(ع)عبارتست از:
1. ماية كارآمدي و دوام نظام؛
2. موجب پيروزي دوستان و خواري دشمنان؛
3. مايه افزايش رحمت الهي؛
4. مايه عمران و آبادي شهرها؛
5. موجب استحكام پايههای نظام.
يكي از عوامل پوسيدگي جوامع عدم عدالت اجتماعي است عدالت اجتماعي پيوند اقشار و طبقات مختلف، با يكديگر و موجب پيوستگي نهادهاي اجتماعي است.
تحقق اين اصل در جامعه انقلابي به ويژه انقلاب اسلامي از اولوّيت و حساسّيت بيشتري برخوردار است زيرا انقلاب اسلامي براساس دو ركن عدل و توحيد استوار است و همچنین هدف اصلي جامعهسازي را قرآن چنين بيان میكند:
«لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ من يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ».
عدالت در همه شئون اقتصادي و معيشي براي همه مردم حضور داشته باشد.
امام علي(ع)میفرمايند:العَدلُ حَياة الاحكام؛
سبب زنده شدن و زنده ماندن احكام خدا در ميان مردم، عدالت است.
تحقق عدالت فرآيندي است كه بايد به صورت طبيعي و آرام در طول زمان رو به تكامل شكل گيرد و از اين رو هر كس در هر مقطع تاريخ كه حضور دارد در حدّ ظرفيت امكانات و توانش بايد به تحقق ايده عدالتخواهي تمسك نموده و راه را براي بروز جنبش فراگير فراهم سازد.
يَملأ اللهِ بِه اِلارض قِسطاً وَعدلاً لَما ملئت ظُلماً وَ جَوراً.
عدل و داد استقرار عدالت در جامعه از بين بردن ظلم از سطح زمين خصوصيت مهدي موعود است. توجه اديان آسماني به «حجت» توّجه به قويترين عاليترين و دقيقترين شاخصي است كه متضمن ماندن انسان در طريق تعادل و عدالت است.
امام خميني درمورد عدالت اجتماعي تأكيد میكند كهاین وظيفه را نيز وظيفة خود و حكومت اسلامي بدانيد و میفرمايند:
و ما اگر تابع اسلام هستيم و تابع انبياء هستيم اين سيره مستمر انبياء بوده و اگر تا ابد هم فرض كنيد انبياء بيايند باز همين است باز جهات معنوي بشر تا آن اندازه كه بشر لايق است ادامه اقامة عدل در بين بشر و كوتاه كردن دست ستمكاران است.
از ديدگاه ایشان عدالت همهجانبه مورد هدف اسلام ميباشد و شامل همة مناصب میشود و به صورت تك بعدي يا چند بعدي به قضايا نگاه نكنيم. از منظر حضرت امام حضرت ولي عصر(عج) برپاكنندة نهايي عدالت میباشد و اين عدالت فراتر از بحث رفاه در زندگي مردم زمين بلكه عدالت در تمامي مراتب انسانيت میباشد.
بنابراين در استراتژي حضرت امام عدالت حد اعتدال بين افراط و تفريط و از سويي جزء لاينفك مسايل اعتقادي و اخلاقي است و در تمام شئون زندگي فردي و اجتماعي و براي تمام پيشرفت قابليت اجراء دارد و مهمترین مرتبة آن حد اجراي عدالت اجتماعي است كه تمام انبياء در كنار مأموريت براي رشد معنوي بشريت مأمور به اجراي عدالت نيز بوده اند در نهايت اجراي واقعي آن در تمام شئون زندگي بشر به دست حضرت ولي عصر(عج) تحقق پيدا ميكند....
يكي از ويژگيهاي دولت نهم به عنوان دولت اسلامي هم زمان شروع به كار آن با ابلاغ سند چشمانداز بیستساله كشور میباشد بنابراين استفاده از تمام ظرفيت هاي كشور براي تحقق عدالت جهت رسيدن به جايگاه واقعي نظام جمهوري اسلامي در سطح منطقه و جهان اسلام رسالت آن را دو چندان سنگين نشان میدهد. نظام جمهوري اسلامي زماني میتواند خود را به عنوان الگوي برتر به جهان اسلام و كشورهاي منطقه معرفي نمايد كه توسعهای همه جانبه همراه و همگام با عدالت باشد. در واقع سند چشمانداز پيشرفت و توسعه ایران با محوريت عدالت طلب میكند اين مهم نيازمندي تبين و تدوين استراتژي عدالت محوري دولت اسلامي براساس عدالت محوري «مهدويت است».
تقويت فضايل اخلاقي و ايمان روحيهایثار و اميد به آینده
از اهداف اصلي انقلاب اسلامي ترويج امور فرهنگي و معنوي و رشد دادن فضايل اخلاقي و ايماني است همچنین مهمترین اهداف اين نظام، شناساندن باور مهدويت در جامعه میباشد. باور مهدوي از جهان آينده و آينده جهان آن هم مبتني بر فلسفه تاريخ به ويژه تفكر ديني كه متكي بر سنتهاي لايتغير است با پشتوانهای حياتي و كلام ائمه معصومين و نه ظن و گمان: البته این شناخت در ساحتي كلان نمیماند بلكه در ساحت پاييني از همه آنچه مردم میبايست، بدان دست يابند و امور خود را سامان دهند اين باور در خود طرحهايي اجرايي و عملي دارد.
شناخت امام زمان(عج) شناخت حق زمان خودت شناخت نسبي كه بايد در زمان حيات با واسطة فيض حضرت خداوندي دانست نظامنامهای براي بودن در زمان حال استراتژي زيستن در عصر حضور و غيبت حجت خداوند. شناساندن امام زمان و شناخت ايشان، شناخت معياري است كه به واسطه آن میتوان فهميد كه در سه ساحت مهم اعتقادي و اخلاقي و عملي چگونه بايد بود مگر جز اين است كه هر عملي جزيي و كلي هر اخلاق و فرهنگ كلي و جزئي و هر باور و اعتقاد كلي و جزئي كه مورد تائيد ايشان قرار نگيرد باطل است؟
طلب المعارف مِنَ غَير طَريقَتَنا اهل البيت مساوق لانكارنا؟
تنها راه، مبدل كردن اين باور به يك استراتژي كلان سياسي، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي تعليم و تربيتي شهرسازي و نظامي و... است.
در اين بحث به شاخصههای نظام مهدوي اشارهای میكنيم:
1. ايمان و معنويت:
ايمان و معنويت شاخص اوّل است انگيزه و موتور پيش برندة حقيقي در نظام مهدوي ايماني است كه از سرچشمه دل و فكر مردم میجوشد و دست و بازو و پا وجود آنها را در جهت صحيح به حركت در میآورد پس شاخص اول دميدن و تقويت روح ايمان و معنويت و دادن اعتقاد و انديشهای درست به افراد است.
2. صفا و اخوت:
در نظام مهدوي درگيريهاي برخاسته از انگيزههای خرافي و شخصي وسودطلبي و منفعطلبي مردود است و با آن مبارزه میشود فضا فضاي صميميت و اخوت و برادري و همدلي است.
3. صلاح اخلاقي و رفتاري:
اسلام انسان را تزكيه و از مفاسد ورذايل اخلاقي پيراسته و پاك میكند و انسان با اخلاق میسازد.
و يَزّكيهم و يُعَلّمهُِمْ الكتابَ و الحِكَمه؛
تزكيه يكي از آن پايههای اصلي است.
4. اجراي قسط و عدل:
اساس كار بر عدالت و قسط و رساندن هر حقي به حق دار بدون هيچ ملاحظه است در نظام مهدوي پايه همه چيز دانستن و شناختن و آگاهي و بيداري است كسي كه كوركورانه به سمتي حركت نميدهند مردم را با آگاهي و معرفت و قدرت تشخيص به نيروي فعال ـ نه نيروي منفعل بدل میكنند.
5. اقتدار و عزّت:
جامعه و نظام مهدوي، تو سري خور، و ابسته و دنباله روي هر اجنبي نيست بلكه عزيز و مقتدر و تصميمگير است صلاح خود را كه شناخت براي تأمين آن است تلاش میكند و كار خود را به پيش میبرد.
6. كار و حركت و پيشرفت دائمي:
توقف در نظام مهدوي وجود ندارد به طور مرتب حركت و كار و پيشرفت است. البتهاین كار لذتآور و شاديبخش است كاري است كه ملولآور نيست بلكه به انسان نشاط و نيرو میدهد.
از اين رو مسئولان نظام بايد در اين زمينه همه تلاش خود را به كار گيرند تا هم خدمات فرهنگي و معنوي آنان جلوه بيشتري پيدا كند هم به رسالت مهم خويش پايبند باشند و هم ضامن تداوم و بقاي انقلاب و حافظ ارزشها شوند.
مقام معظم رهبري میفرمودند:در زمينههاي فرهنگي ما بايد روحيهایمان و عنصر ايثار و فداكاري را در درجه اول در خودمان و سپس در مردم تقويت كنيم اين هم بايد در برنامهها گنجانده و ديده شود و بخش مهمي كه قدرت ملّي ما را تشكيل داده بود روحيه ایثار و شهادتطلبي بود كه ما بتوانيم اين امر را در خودمان تقويت كنيم همه معادلات قدرت در دنيا به سود ما به هم خواهد ريخت.
برنامهریزی براي بهبود رفتارهاي فردي و اجتماعي
يكي از نيازهاي اساسي در مسايل اجتماعي برقراري ارتباط صحيح و سالم اجتماعي بين مردم و خانوادهها دولت و مردم و بين دولتهاست. چگونگي فرآيند ارتباط مردم از اهميت حياتي برخوردار است.
مكتب اسلام به روابط سالم فردي و اجتماعي و خانوادگي اهميت ويژهای داده است.
قرآن كريم میفرمايد:«وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسْناً»؛
با مردم سخن و معاشرت نيكو داشته باشيد.
انسان موجودي اجتماعي است و در فرهنگ و جهانبيني اسلامي موجودي مسئول است.
مسئول در برابر همكيشان و همنوعان خود او مكلف است در سرنوشت جامعه دخالت كرده در ايجاد صلح و امنيت سهيم باشد و در زدودن مفاسد و انحرافات جامعه شركت بجويد.
سياستمداران مسئولين دانشمندان و افراد ديگر جامعه به ميزان علم و قدرت خود در برابر جامعه مسئولند بايد در حفظ و نظم و تشكيل يك جامعه صالح و سالم فعالانه شركت كنند.
يكي از مهمترين خدمات اجتماعي رعايت اخلاق و آداب اجتماعي و همچنین بهبود وضع رفتارهاي فردي و اجتماعي است كه پيشوايان اسلام با اخلاق نيكو و برخورد صحيح مؤفق بودند.
همچنین در عصر غيبت و زمينهسازي ظهور حجت حقّ بزرگترين وظيفه شيعيان منتظر مهدي موعود(عج) پيراستن از خود از خصايص ناپسند و آراستن خود به اخلاق نيكو و بهبود رفتارهاي اجتماعي است.
در روايتي از امام صادق(ع)نقل شده است:هركس دوست دارد از ياران حضرت قائم(عج) باشد بايد كه منتظر باشد در اين حال به پرهيزكاري و اخلاق نيكو رفتار نمايد...
امام عصر(عج) نيز با توجه به ناگهاني بودن امر ظهور همة منتظران را در زمان غيبت به انجام اعمال پسنديده و دوري از اعمال ناپسند فرا خوانده میفرمايند:
پس هر يك از شما بايد آنچه را كه موجب دوستي ما میشود پيشه خود سازد و از هر آنچه موجب خشم و ناخشنودي ما میگردد دوري گزينيد زيرا فرمان ما به يكباره و ناگهاني فرا میرسد در آن زمان توبه و بازگشت براي كسي سودي ندارد...
قرآن كريم، رعايت فضايل اخلاقي و فرهنگي را زيربناي حكومت ديني میداند و به پيامبر اكرم ميفرمايند:
فَبِما رَحْمَهٍ مِنَ الله لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فًظّاً غَليظَ القَلبِ لَا نْفَصُّوا مِنْ حَوْلِكَ؛
به موجب رحمت و لطف الهي تو با مردم مهربان بود، و اخلاق نرم و ملايمداري اگر خشن و سخت دل بودي درشتي میكردي همه از اطرافت پراكنده میشدند.
برخي از اخلاق و آداب فردي و اجتماعي:
1. حسن خلق: پيامبر اكرم(ص) فرمودند:بهترين چيزي كه به انسان عطا شده حسن خلق است.
امام علي(ع)میفرمايند:چه بسا عزيزي كه اخلاق بد مايه ذّلت او گشته و چه بسا ذليلي كه خوش اخلاقي او را به عزّت رسانده است.
2. رفق و مداوا: رفق و مدارا آن قدر مهم است كه پيامبر(ص) آن را هدف بعثت میداند.
بُعثتُ بِمُداراهِ النّاس.
3. عفو و گذشت: عفو و گذشت باعث میشود كه كينهها از بين برود.
تعافُوا يَسْقُطُ الضَّغائنُ بَينَكُمْ.
4. قاطعيت در اجراي عدالت: امام علي(ع)میفرمايند:خَيرُ السّياساتِ العَدْلُ؛
بهترين سياست اجراي عدالت است.
5. تواضع و فروتني: پيامبر اكرم(ص) میفرمايد:برترين اعمال سه چيز است:
1. تواضع و دولتمردان، 2. عفو قدرتمندان، 3. بخشش و عطيه بدون منت نهادن.
6. انتقادپذيري و نصيحتپذيري.
7. علم و بردباري: امام علي(ع)میفرمايند:الحِلم رَأسُ الرّياسَه؛
بردباري سرچشمه رياست است.
رعايت حقوق و عدالت اجتماعي
بزرگترين خدمتي كه دولتمردان میتوانند براي مردم انجام دهند برقراري عدالت اجتماعي و اداي حقوق آنان است.
امام علي(ع)اين عدالت را در چهار قسمت بيان میكند:
1. حق در گفتار آسانترين چيزها و در عمل مشكلترين كارهاست.
الحَقُّ أوسَعُ الأشياءُ في التَّواصُفِ وَ أضْيَقُها في التَّناصُفِ؛
ميدان حق براي بيان خطابه و مقابله وسيعترين ميدانها و براي عمل و رعايت آن تنگترين ميدانهاست.
بنابراين عمل و رفتار افراد ملاك قضاوت درباره اشخاص است نه گفتار آنان.
2. حقوق مردم را بر يكديگر يك حقوق متقابل است كه خداوند كريم وضع كرده است.
3. رسيدن به این حقوق بدون تعاون و كمك ميسر نيست.
امام علي(ع)میفرمايند براساس آيه شريفه قرآن: «تَعَاوَنُواْ عَلَى الْبرِّ وَالتَّقْوَى».
4. علامت انسان حقمحور آن است كه از استماع تذكرات اصلاحي و انتقادات به جا و صحيح ابا و امتناعي ندارد. اگر اين نكات چهارگانه اجرا شود عدالت اجتماعي كه مبنايش محفوظ ماندن حقوق است استقرار میيابد.
احياي انديشههای ديني و سياسي حضرت امام خميني
حضرت امام خميني از جمله مردان بزرگ و تاريخسازي است كه مبتني بر اصول اسلام ناب محمّدي(ص) توانست انقلاب اسلامي را در زماني هدايت و به پيروزي برساند و خط بطلاني برتمامي مكاتب مادي عالم بكشد. ايشان توانسته بود ايران اسلامي را به عنوان يك نظام متكي بر اصول و مباني اسلامي استوار نمايد كه در بطن خود اعتقاد عميقي را نهادينه كند.
آن اعتقاد و عشق شديد به «ولايت فقيه، فرهنگ عاشورايي و فرهنگ مهدوي» بود، در اين بين ولايت فقيه محوريترين ركن نظام اسلامي توسط حضرت امام با درايت و هوشياري ايشان در نظام الهي سياسي حاكم بر جهان معرفي شد. نظام ولايت فقيه توانست منشأ تحولات ملي منطقهاي و بينالمللي شگرفي شود كه نظام سلطه جهاني در رأس آن آمريكا و صهيونيست بینالملل با انقلاب اسلامي در مخالفت با انديشه كارآمد و حيات بخش ولايت فقيه میباشند كه آن را حضرت امام از درون دين به متن جامعه و نظام سياسي وارد و حاكم نمود.
نقش ولايت فقيه در جهت دهي همة امور جامعه و دستگاهها بايد در تفكر انديشه مسئولان و سياستگذاران مديريت كشور، نقش اساسي داشته باشد اين جايگاه برتر بايد توسط دستگاههاي حكومتي در تمامي شكلگيريها سياست فرهنگي، سياسي، اقتصادي و دفاعي و اجتماعي نقش برتر داشته و نقش كليدي خو را به بهترين وجه احيا كند.
امام خميني فرهنگ اسلامي را غنيترين فرهنگها میدانست و براي رسيدن به آن شاخصههای ذيل را توصيه فرمودند:
1. آن چيزي كه ملّتها را ميسازد، فرهنگ صحيح است.
2. تشويق و تكريم مردم به ويژه فعالان جامعه امري ضروري است.
3. حكومت ديني در تربيت مردم و اصلاح جامعه نقش ويژهای دارد.
همچنین اسلام از همة مسلمانان خواسته، ايمانشان را به معرفت عميق استوار نمايد تا در مسير حركت دچار انحراف و ذلّت و خواري نگردند. آري! سرنوشت هر ملّتي به دست خودش است.
«إِنَّ اللّهَ لاَ يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنْفُسِهِمْ».
«ذَلِكَ بِأَنَّ اللّهَ لَمْ يكُ مُغَيرًا نِّعْمَةً أَنْعَمَهَا عَلَى قَوْمٍ حَتَّى يغَيرُواْ مَا بِأَنفُسِهِمْ».
البته براي صاحبان و عالمان نشر و گسترش معرفت ديني مسئوليتي بيش از ديگران را بر عهده ميگذارد كه بتوانند ملّت را در وصول به اهداف با توانمندي بيشتري هدايت نمايند. مهمترين خدمتي كه به ملّت در بعد فرهنگي و معنوي ميكنند آن است كه فكر و انديشه آنان را در جهت پيشبرد آينده كشور و ملّت اسلامي ايران را به بهترين وجه رقم بزنند.
همه اولياء خدا و پيامبر بزرگ ما همواره در طول تاريخ به تناسب شرايط زماني و مكاني تلاش فراوان و جهاد گونهای براي ترويج دين و معرفت ديني انجام داده اند همچنین با توجه به عصر غيبت و بعد از آن عصر ظهور منجي عالم كه آخرين ذخيره خداست. احياء معرفت ديني ادامه دارد تا جهان پر از فرهنگ ديني و غني اسلامي گردد.
دستگاههاي فرهنگي و فكري در نظام جمهوري اسلامي ايران نيز در سياستگذاري و اجراي عهدهدار تداوم اين رسالت الهي هستند كه با تكيه بر رهنمودهاي حضرت امام معرفت و بصيرت مردم را گسترش دهند.
همچنین خواص جامعه اسلامي با توجه به داشتن جايگاه والا، مسئوليت وافري در ايجاد و تعميق معرفت ديني دارند. خواصي كه داراي بصيرت و شناخت عميق ديني هستند و حامل پيامهاي ژرف معرفتي و ديني در ميان عامة مردم ميباشند.
مقام معظم رهبري در يك تحليل جامعه شناختي با بهرهگيري از وقايع تاريخ اسلام به خصوص واقعة كربلا به يكي از مهمترين آسيبهاي دروني جامعه اسلامي ايران اشاره كرده و از انحراف خواص و سپس پيروي عوام به عنوان يك خطر و تهديد و آفت جوامع اسلامي نام بردند و در جاي ديگري ايشان با تحليلي جامعه شناختي به نقش خواص طرفدار حق در جامعه پرداخته و اشاره مينمايد که:
اگر خواص طرفدار حق از دنيا و ماديات آن در وقت ضرورت و خطر بگذرند تشخيص لازم، تصميم لازم و اقدام لازم را انجام دهند جامعه اسلامي به سعادت میرسد و بيمه میگردد و گرنه در اثر دنياطلبي خواص طرفدار حق انحرافات و آسيبهاي جدي به جامعة اسلامي وارد میشود كه در دوران اميرالمؤنين(ع)امام حسن(ع)و امام حسين(ع)گوياي اين واقعيت تلخ است كه در اثر انحراف خواص طرفدار حق آن فجايع رخ داد... امروز هم انقلاب اسلامي در اين خطر قرار گرفته است كه اگرخواص طرفدار حق و افراد مؤثر در نظام انقلاب و كارگزاران نظام اسلامي در مقابل متاع دنيوي بلغزند انقلاب دچار بحران و آسيب میشود...
شخصيت والاي امام خميني در تمامي مراحل، بخش جدايي ناپذيري از فرآيند انقلاب و دستآوردهاي آن به شمار میرود. امام خميني نسبت به مردم مسلمان و فداكار ايران عشق ميورزيدند و همواره در مقابل مردم خاضع بوده و خود را نه رهبر كبير بلكه خدمتگزار ملّت ميدانستند. مقام معظم رهبري نيز با درايت و تيزبيني امام گونه خويش سالهاست كه با همان سيره و روش انقلاب را هدايت كرده و همواره اميد و محبوب دل مردم و خار چشم دشمنان بودهاند. اعتقاد و التزام به اصل ولايت فقيه به عنوان محوريت اساسي هم در انديشه ديني و سياسي حضرت امام خميني و هم جزء محورهاي الهي حكومت سياسي باور مهدويت را در وجودمان نهادينه ميكند. حفظ و تقويت قلبي به امام عصر(عج) و تجديد دائمي عهد و پيمان با آن حضرت يكي ديگر از وظايفي مهمي است كه تعهد ما در مقابل ولايت فقيه بلكه به مبدأ آن يعني امام عصر محكمتر میكند. پيوند و التزام به ولايت فقيه يعني پيوند با امام عصر(عج) میباشد.
امام محمد باقر(ع)میفرمايند:بر انجام واجبات صبركنيد و با دشمنانتان پايداري كنيد و پيوند خود را با امام منتظرتان مستحكم نماييد.
همچنین امام عصر(عج) در يكي از توقعيات خود در پاسخ اسحاق بن يعقوب میفرمايند:و امّا در رويدادهايي «كه در آينده» پيش میآيد به راويان حديث ما مراجعه كنيد زيرا آنها حجت بر شما هستند و من حجت خدا برايشان» در زمينههای امور اجتماعي و سياسي نيز وظيفه مردم اطاعت از فقيهي است كه سوي بزرگان شيعه به عنوان ولي فقيه انتخاب شده است.
پيروي از انديشههای امام خميني میتواند يك معيار اساسي در سياستگذاريها و برنامهريزي كشور شود و همچنین رسالت بزرگي است در جهت تحقق سند چشمانداز نظام و حل مشكلات دروني حكومت و حفظ و حراست اسلام و بسترسازي مناسب حكومت عدل جهاني دانست.
سالمسازي فضاي فرهنگي با اهتمام به امر به معروف و نهي از منكر
قرآن كريم میفرمايد:«وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يدْعُونَ إِلَى الْخَيرِ وَيأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَينْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ»؛
و بايد از ميان شما، گروهى، [مردم را] به نيكى دعوت كنند و به كار شايسته وادارند و از زشتى بازدارند، و آنان همان رستگارانند.
آمران به معروف پاسداران سنگرهاي اعتقادي و رفتاري جامعه و حافظان فرهنگ خودي و هويت ملي میباشند و ناهيان از منكر حملهكنندگان به فرهنگ بيگانه و سنگرنشينان مقاوم در برابر هجوم دشمنان هستند.
امام علي(ع)میفرمايند: امر به معروف و نهي از منكر راه انبياء و روش مصلحان و اصلاحگران است اين فريضه سبب پايداري ساير فرائض و احكام الهي میشود امور اجتماعي و اقتصادي در سايه امنيت آن جريان مييابد و ظالمين رانده میشوند و كشور آباد میگردد.
اجراي دقيق دو وظيفه بزرگ امر به معروف و نهي از منكر معجزات شگرف را به همراه خواهد داشت و به عكس اگر اين دو وظيفه تعطيل گردد فساد اخلاقي و اجتماعي و انحراف از هر سو به سوي جامعه سرازير خواهد شد.
و همچون موريانه انسانها را میخورد و میپوساند و ضربات جبرانناپذيري بر جامعه وارد میآورد. فريضه امر به معروف و نهي از منكر مرز نمیشناسد اهرمی نيرومند براي ريشهكن كردن فساد و انگيزهاي مطمئن براي اصلاح جامعه است.
خداوند در قرآن كريم میفرمايد:«كُنتُمْ خَيرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللّهِ»؛
شما بهترين امت در ميان امتها هستيد چرا كه امر به معروف و نهي از منكر میكنيد و به خدا ايمان داريد.
احياي فريضه امر به معروف و نهي از منكر جامعه را از آلودهسازي روح و روان نجات ميدهد و درسلامت كامل قرار میدهد و زمينه را براي تلاش و حركت سالم احياء میكند.
همچنین اميرالمؤمنين(ع)میفرمايند:مردم در نيكي و آسودگي هستند ماداميكه امر به معروف و نهي از منكر كرده، و تعاون در كارهاي نيك داشته باشند آن زمانيكه از اين كارها دست بردارند. بركات الهي از آنها برداشته شده و بر همديگر چيره میگردند و هيچ كس در زمين و آسمان به كمك آنها نمي آيد.
پيشگيري از بروز گناهان علني در جامعه از راه قوانين و مجازاتها به تنهايي كارساز نيست تنها راه ممكن و عمومي و نظارت مردمي امر به معروف و نهي ازمنكر میباشد اهميت مقابله و پيشگيري از آلودهسازي روح و روان به مراتب بالاتر از پيشگيري از آلودهسازي محیطزیست جامعه است.
امام محمد باقر(ع)فرمودند:امر به معروف و نهي از منكر راه پيامبران روش شايستگان است واجبي است كه ديگر واجبات با آن برپا میشود.
در راه تحقيق چشمانداز پاكسازي فضاي كشور به كمك امر به معروف و نهي ازمنكر از جمله راهكارهاي عملي پيشرفت جامعه است فريضهای كه حكومت جهاني امام زمان(عج) در درونش آن را داراست. و جهان آينده از منظر حكومت عدل جهاني همان احياي فريضه امر به معروف و نهي از منكر است. و از جمله راهكارهاي عصر غيبت براي پاكسازي فضا كشور جهت پيشرفت و فضائل اخلاقي میتوان بهاین فريضه اكتفا نمود.
حفظ كرامت و حقوق انسانها در سايه ترويج فرهنگ اسلامي
نظام جمهوري با اعتقاد به اینکه دين مبين اسلام و برخورد از احكام نوراني قرآن و سنت مهدوي و سيره اهلبیت(ع)توانايي اداره دنياي بشريت را با جهت گيري الهي براي نيل به سعادت دارا ميباشد. كرامت، نحوة وجود هستي خاصي است كه كاملترين آن براي خداي سبحان ثابت است اين وصف نفسي به نحو اشتراك معنوي نه لفظي هم بر خدا اطلاق میشود.
مانند:«اقْرَأْ وَرَبُّكَ الأكْرَمُ».
و هم بر انسان مانند:«إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ».
چنانكه میتواند صفت برجسته شخصيت حقوقي قرار بگيرد كه معرف سيره عملي وعلمي آن باشد.
مانند:اللُهم إنا نَرْغَبُ اليكَ في دَولَهٍ كَريمَهٍ تُعِزّ بِهِ الاسلامُ وَ أهْلَهُ و تُذِلُّ بِهِ النّفاقَ وَ أهْلَهُ وَ تَجعَلنا فيها مِن الدّعاهٍ إلي طاعتِكَ وَ القادَهٍ إلي سَبيلكْ وَ تَرزُقُنا كِرامهَ الدُّنيا وَالاخِرهٍ؛
اگر تار و پود حكومت معرفت صحيح و عمل صالح باشد توان آن را دارد كه مكتب الهي را گرامي بدارد و اهل آن مكتب را عزيز بشمارد و نيز زمينة خواري و نفاق اهل آن را فراهم سازد و امكان دعوت به حق و زمامداري راهيان كوي خدا را به عارفان وارسته اعطا نمايد و سرانجام مايه گرامي داشت آنها در دنيا و آخرت گردد.
آري! حكومت جهاني امام زمان(عج) كرامتي بر انسانها منتّي است كه خدا به بندگان خود هديه ميدهد. و چشمانداز بهانهای است براي حضور و يا بستري است براي بالندگي و پيراستگي. امام خميني فرمودند:
ما منتظر طلوع خورشيديم.
پس طبيعتاً امام خميني سپيده آن خورشيد را مهيا نمودهاند تا ما بتوانيم آن را تداوم ببخشيم و طلوع فجر آن را ظهور میدانستند.
اگر ويژگيهاي خُلقي و خَلقي امام عصر(عج) و اتكاء ايشان به منبع نبوت ولايت عصمت، و تاريخ و فرهنگ سرشار از شجاعت و جوانمردي، درست فراروي جوانان قرار گيرد خود را در مقابل «حجت» براي بودن و رفتن میسازنند.
اين فرهنگ كرامتساز است عاملي است:
1. ايجاد پيوند اعتقادي و نظري عمومي مردم.
2. ايجاد ساز و كاري اجتماعي و اقتصادي واحد براي تنظيم مناسبات مادي.
3. بسط فرهنگي ساده و متناسب با نظام نظري براي ارتقاي ساحت اخلاقي و فرهنگي مردم.
4. ايجاد رابطهای دلنشين با مبدأ واحد اين امر به دليل الهي بودن نسبت به آن حضرت موجب تحكيم روابط افراد و جامعه به آن مبدأ واحد و حياتي.
كرامتهاي انساني در روح بينيازي از ديگران مهرورزي و بخشندگي به ديگران و نورانيت دل جلوه ميكند.
راههاي كسب كرامت و بزرگواري و عوامل تثبيت آن از منظر قرآن و عترت عبارت از:
1. علم و معرفت:
ارزش و كرامت انساني به دانش و شناخت اوست و ملاك ارزشگذاري حركتها و كارها و هماهنگي آنها با اين عنصر ارزشي است.
رسول خدا فرمودند:أكثرُ الناسُ قيمه اكثَرُ هُمْ عِلْماً؛
ارزشمندترين مردم، داناترين آنان است.
2. اطاعت و عبادت خدا:
يكي از اركان كرامتهاي انساني «اطاعت و بندگي خداست».
حضرت علي(ع)میفرمايند:مَنْ أطاعَ اللهَ سُبحانَهُ عَزَّ وَ قَوِيَ.
3. خويشتنداري و دوري از پستيها:
يكي از عوامل شكوفايي كرامت انساني خويشتن داري است.
امام علي(ع)میفرمايند: مَنْ كَرُمَتْ عَلَيهِ نَفسُهُ لَمْ يَهنْها بِا لمَعصِيَهِ؛
هركس كرامت نفس دارد هرگز آن را با گناه و خواهشهاي پست آلوه نميسازد.
4. حقگرايي:
امام حسن عسگري(ع)میفرمايند: ما تَرَكَ الحَقَّ عَزيزُ ألا ذَلَّ وَ لا أخَذَ بِه ذَليلُ إلا عَزَّ.
هيچ عزتمندي حق را ترك نكرده مگر آنكه خوار و ذليل شد و هيچ ذليلي به حق تمسك نكرد مگر آنكه عزيز و گرامي شد.
5. تقوا:
يكي از مهمترین عوامل ايجاد كرامت انساني و تثبيت آن تقوا و خودداري است كه در برگيرنده بسياري از صفات نيكوست.
يكي از خدمات فرهنگي و معنوي كه براي همگان به ويژه زمامداران و كارگزاران لازم است پاس داشت كرامت انساني خود و ديگران است.
همچنین قرآن كريم در سوره حجرات آيه 13 بهترين و گراميترين انسانها را در نزد خدا پرهيزكارترين انسانها ميداند.
1. آگاهي بخشي و تأكيد بر اجراي قانون
پيامبر اكرم و ائمه اطهار(ع)حكومت را براي حاكميت قوانين الهي میخواستند تا در سايه تشكيل حكومت قوانين جاويد اسلام را حفظ و اجرا كنند. بيشك يكي از وظايف مهم كارگزاران در اجراي سند چشمانداز، اجراي دقيق احكام الهي است از اين رو كارگزاران بايد متعهد به افراد نسبت به قوانين مقدس الهي بوده، و در اجراي آن سستي نورزند. از نظر اسلام ميزان كارگزاران وكارمندان حكومت بايد به طور دقيق و بدون اعمال سليقههای شخصي و گروهي بلكه برابر با قانون مورد ارزيابي قرار گيرند اگر قانونمندي درجامعه احياء شود در آن صورت پيشرفت نظام جامعه مهيا ميگردد. ميزان قانونمندي و قانونپذيري و التزام جامعه به تبعيت از قانون از پارامترهاي رشد فرهنگي ميباشد.
در اين موارد وظيفه مسئولين است جهت آگاهي دادن به نحوه اجراي قانون در جامعه، و اگر نظارت و بازرسي قانوني و دقيق در جامعه باشد مورد تكريم و ستايش مردم قرار ميگيرد. و اگر كسي در مقابل قانون بايستد از طرف مسئولين به مجازات برسد اين قاطعيت در اجراي قانون مايه دلگرمي افراد لايق و خدمتگزار و اصلاح افراد نالايق ميگردد و زمينة توسعه پايدار در نظام سياسي و اجرايي كشور فراهم ميگردد.
امام علي(ع)در عهدنامه خويش به مالك اشتر مینويسد:.. ثُمَ تَفَقَدَ أعمالَهُمْ وَ ابْعثِ العُيوُنِ مِنْ أهْلِ الصّدق وَ الوْفاءِ عَلَيهْم فَأنَّ تَعاهُدَكَ فيِ السرَّلِأموُرِهِمْ حَدْوَهُ لَهُمْ عَلي إستعمالِ الأمانَهِ وَ الرَّفقِ بِالرَّعيَهِ؛
... پس مواظب كارهاي آنان باش و مراقبي راستگو وفا پيشه برايشان بگمار كه مراقبت نهايي تو در كارهايشان آنان را به رعايت امانت و مهرباني با رعيت وادار میكند.
2. استحكام مباني مردم سالاري ديني
اسلام براساس نگرش توحيدي انسان را خليفه خدا میداند:
«إِنِّي جَاعِلٌ فِي الأَرْضِ خَلِيفَةً»؛
خليفه خدا بايد مظهر صفات جمال و جلال او باشد.
قرآن كريم خدا را نور آسمانها و زمين میداند:«اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ».
انسان نيز نور است چون او خليفه و مظهر نورانيت خداست از اين رو هدف اصلي در مكتب توحيدي كمال است و كمال در رهايي از تاريكي و ظلمت و نوراني شدن است.
«اللّهُ وَلِي الَّذِينَ آمَنُواْ يخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّوُرِ».
در اين نگرش خاستگاه حكومت عدل جهاني مهدي موعود(عج)، همان مردم اند و اين خاستگاه در درون آدميان است از طريق فطرت پاك وجدان و قلب آراسته خواهان فضيلت عدالت میشوند و با منشأ حق و حجت حق خود را از تاريكها به سوي نور میبرند. در اين راستا انسان داراي ظرفيت وجودي و قابليتهاي خاصي است كه با شكوفايي آن به اوج كمالات و سعادت دنيوي و اخروي خواهد رسيد.
براي همين است كه خدمترساني به مردم كاري الهي و مايه افتخار انبياء و اولياي الهي بوده است. حضرت امام خميني براساس بينش توحيدي و نگرش اسلامي مردم را ولي نعمت خدا میدانست و تكريم و تعليم سرشاري نسبت به شخصيت و خواست و آراي آنان قائل بود.
يكي از دستآوردهاي مهم انقلاب اسلامي و شايد از مهمترین آنها تشكيل نظام مردم سالاري ديني دركشور بود اين درحالي بود كه پس از پيروزي انقلاب با توجه به آنكه مردم تشكيل دهندة نظام مردم سالار بودند نسبت به تحكيم پايههاي آن حساس بودند و در تمامي صحنههای انقلاب نقشآفريني ميكردند. درنظام مردم سالاري ديني اصول و مباني ديني كه حضرت امام آن را در جامعهایران براي اولين بار تئوريزه كرده بود. مبناي رفتار مسئولان و مردم قرار گرفت و به عنوان اولين تجربه پس از قرنها مورد توجه شد.
در انديشة سياسي امام خميني همواره رمز پيروزي بقاي انقلاب بعد از كلمه توحيد وحدت كلمه بود يعني يكپارچگي و اجتماع پرشور مردم و حضور در صحنههای گوناگون بر اين اساس هميشه به سياستمداران توصيه ميفرمودند:
1. آگاهي، مشاركت، نظارت و همگامي سياسي مردم با حكومت، ضامن حفظ نظام و امنيت ملي كشور است.
2. جلب نظر اعتماد و خشنودي مردم و حفظ آن امري ضروري است.
3. مسئولان امر، خود را خدمتگزار مردم بدانند نه حاكم بر آنان.
4. بيداري بلوغ سياسي مردم عامل حفظ و بقاي انقلاب و بيتفاوتي ملت مايه شكست و آسيبپذيري نظام كشور است و...
در انديشه حكومت عدل جهاني امام زمان(عج) مهمترین ركن حكومت، خواست مردم است.
3. مقابله با تهاجم فرهنگي و مظاهر فساد
مقام معظم رهبری میفرماید:
براي يك ملت فاجعه فرهنگي از فاجعه اقتصادي بسيار سنگين تر و خسارت بارتر است يورش فرهنگي از يورش نظامي بسيار بيرحمانهتر وصعبالعلاجتر است.
مقام معظم رهبري در جاي ديگري میفرمايد:
امروز حتي دير باورترين اشخاص نيز خط و نشان دشمنان سوگند خورده انقلاب اسلامي و جمهوري اسلامي را در صحنة پرماجراي تهاجم فرهنگي به وضوح مشاهده میكنند در اين تهاجم خطرناك نه فقط ارزشهای اسلامي بلكه فرهنگ اصيل ملي مردم پيشتر باورهاي راهگشا و مبارك آنان آماج تيرهاي زهرآگين دشمنان قرارگرفته است. و صدها رسانه گفتاري و تصويري و نوشتاري و انبوهي از نويسندگان و پژوهشگران و گويندگان و هنرمندان و پشت سر آنان سياستبازان و سرمايهداران و مزدورانشان از چهار گوشه جبهه استكبار ايران اسلامي و ملت سرافراز آن و به ويژه نسل جوان نامآور و شجاع را هدف گرفتهاند. بايد مسئولين نظام جهت آگاهي به نسل جوان كشور و رفع فساد جامعه بكوشند.
4. رشد آگاهيها و فضايل اخلاقي
مباني اخلاقي حاكم بر هر جامعهای از ريشهایترين نقاط فرهنگساز و سرمايه آلي جامعه است، بايد مسئولين نظام در جهت رشد و آگاهي مردم نسبت به فضايل اخلاقي در جامعه و ترويج آن بكوشند.
5. تقويت هويت ملي مبتني بر اسلام
تقويت هويت ملي مبتني بر اسلام و انقلاب اسلامي و نظام مقدس جمهوري اسلامي و مفتخر به ایراني بودن يكي ديگر از ويژگيهاي فرهنگي است كه در رشد چشمانداز به صراحت از آن سخن به ميان آمده. صيانت از فرهنگ اسلامي و هويت ملي و دستیابی به استقلال فرهنگي و سياسي اجتماعي در بستري از توسعه و رشد يافتگي و كسب قدرت مادي و معنوي امكانپذير است كه در حفظ ارزشهای آرماني و استقلال خود بكوشيم.
بديهي است هرچه توان اقتصادي و سياسي و علمي و استحكام و انسجام اجتماعي و ظرفيت فرهنگي يك ملت بيشتر شود در مقايسه با جهان پيرامون خود قويتر باشد استقلال او نيز بيشتر است. بنابراين بهتر و بيشتر میتواند از فرهنگ و انديشه و باورهاي خودي و هويت ملي خود دفاع نمايد. حضور شجاعانه در عرصههای نبرد با دشمنان به ويژه هشت سال دفاع مقدس از مصاديق ظهور و بروز حفظ اين هويت است در تدوين استراتژي مقاومت فرهنگي اصليترين سخن «بازگشت به خويش و خود باوري است» بايد به خويشتن ملي ومذهبي خويش بازگشت نماييم و افتخارات تاريخي ملي ديني خود را احياء نموده و بدانها افتخار كنيم بايد تدابيري انديشه شود تا استعدادهاي توانمند مردم شناسايي گردد استعدادهايي كه توانسته تمدن درخشاني را در گذشته رقم بزند و حضور فعال و شجاعانه در جامعه داشته باشد.
با دادن آگاهي و مسئوليت به این مردم در برنامهريزیها و تصميمگيريها توان كارهاي عظيم و سازنده توسط آنان انجام خواهد گرفت و روحيه «ما میتوانيم» در وجودشان تقويت میشود.
خودباوري و اتكا به خويش همانگونه كه میدانيم فنآوری برتر، گرفتني و وارد كردن از كشورهاي صنعتي دنيا نيست بلكه بايد آنها را خلق نمود لذا براي تحقق سند چشمانداز 20 ساله و رسيدن به مقام اول علمي فنآوری و اقتصادي در منطقه بايد به استعدادهاي داخلي اعتماد و باور داشته باشيم چرا كه جوانان متعهد و دانشمندان اين سرزمين اين امر را در عرصه توليد انرژي هستهای صلح آميز به اثبات رسانيدهاند.
6. معرفي فرهنگ و تمدن و هنر ايران اسلامي
فرهنگ و تمدن و هنر ايران اسلامي و گذشته سراسر شكوه و پرفراز و نشيب ايران از جمله سرماية گرانقدري است كه از پرتو آن میتوان براي ايجاد جامعهای توانمند و توسعه يافته در چهارچوبهاي نظام اسلامي همّت گماشت. الگو پرداختن به ارزشهای جامعه و تثبيت و تقويت و اشاعة ارزشهای جامعه از عوامل مهمي است كه بايد مسئولين در جهت آگاهي و رشد آن تلاش نمايند. همچنین زبان فارسي به عنوان وجه مشترك همه ایرانيان از مذاهب و اقوام و نژادهاي مختلف نقطه «قوام» ديگري است كه ایرانيان را بيش از گذشته متحد و همدل و همراه میكند و عامل پيشرفت و توسعه كشور اسلامي ما میشود.
بسترسازي فرهنگي جهت تحقق اهداف چشمانداز
1. ايجاد انگيزه و عزم ملي براي دستیابی به اهداف برنامه بیستساله
اعتلاء و گسترش فرهنگ اسلامي نيازمند اراده ملي براي به منصه ظهور رساندن اين فرهنگ است اين اراده بايد حاكم بر تصميمگيريها و جهتگيریها در نظريهپردازي و سيستم مديريت كشور از صدر تا ذيل باشد شناخت تهديدات فراروي عرصه فرهنگي، آمادگي معرفتي براي رفع اين موانع میتواند زمينههای مناسب براي ايجاد فرصت در محيطهاي دروني و بيروني با هدف ايجاد جامعة الگوي اسلامي فراهم آورد.
تبيین و تدوين استراتژي دولت اسلامي در مرحله اوّل نيازمند مراجعه بهایدئولوژي و منابع غني آن يعني قرآن و عترت و در مرحله دوم رجوع به انديشة بنيانگذار انقلاب اسلامي و رهبر فرزانه انقلاب و در مرحله سوم قانون اساسي و سند چشمانداز بیستساله میباشد به نظر میرسد مراجعه بهاین منابع اوّل ما را از نگاه به بيرون و الگوهاي وارداتي بينياز ميسازد و دوم استخراج و تبيين چنين استراتژي با توجه به هويت ملّي آن قابل اجرا در داخل و سوم با توجه به اكمال ديني و اسلامي ميتواند الگويي بومي براي ارايه به جهان اسلام باشد و ايجاد انگيزه و عزم ملي را در برداشته باشد. در اين راستا تقويت عوامل همبستگي ملي مثل دين اسلام مقدسات مذهبي پايبندي به ارزشهاي معنوي هويت ملي ايراني افتخارات ملي سرزمين مشترك مصالح عمومي انقلاب اسلامي و... میتواند در ايجاد انگيزه و عزم ملي مؤثر باشد.
بازسازي اعتماد عمومي از طريق افزايش كارآمدي دولت و توجه به خواستههای عمومي از جمله وظيفه مسئولان نظام است در جهت دستیابی به اهداف بیستساله. همچنین مهمترین اهداف چشمانداز بسترسازي فرهنگي و ايجاد انگيزه قوي جهت تحقق حكومت عدل جهاني است. از آنجايي كه يكي از شرايط مهم رشد ارزشيها و فراهم شدن زمينه حاكميت الهي اصلاح وضع عمومي جامعه است در تعليمات روشنگرانه اسلام اهتمام به وضع جامعه مبارزه با نارساييهاي اجتماعي و فساد و كجروي از طريق امر به معروف و نهي از منكر تأكيد شده اما مهمترین انگيزة عمومي در بين جامعه «انتظار فرج حجت حق است». بايد گفتگو از حضرت صاحب الزمان(عج) تنظيم همة ساعتها و جهتيابيها با واقعه ظهور تنظيم يك استراتژي دقيق براي آمادگي عمومي مردم و مقابل با خصم و از دست ندادن فرصت ها در دستور كار همه قرار گيرد.
اين انگيزه بايد:
1. رويكردي جدي و قوي به آینده داشته باشد.
2. الگوي نمونه و عيني را بشناساند.
3. خاصيت فرهنگسازي داشته باشد.
4. ريشه در اعماق وجود همه افراد جامعه داشته باشد.
5. شورآفرين و برانگيزاننده باشد.
6. خاستگاه شيعي و روحيه قوي ايراني برخوردار باشد و...
انتظار منجي موعود از سويي عاملي براي پايداري وشكيبايي در برابر سختيها و مشكلات عصر غيبت و از سويي ديگر عاملي براي پويايي تحرك و آماده باش هميشگي است.
مهمترین راه تقويت انگيزه عمومي براي زمينه سازي ظهور حكومت عدل جهاني بررسي ابعاد مقاومت است. قرآن كريم: عينيت و واقعيت جامعه مؤمن را كه میخواهد به فلاح برسد با چهار مشخصه ترسيم كرده است.
يا ايها الذين آمَنوا، اصبُروا، و صابروُا، وَ رابطُوِ، وَ اتَّقوُاللهِ لَعَلْكُمْ تُفلِحون.
1. اِصبروا: صبركنيد و شكيبا باشيد.
2. صابِروا: پايداري ورزيد و با هواها و پستيها بهتريد.
3. رابطُو: حاضر يراق باشيد به پاسداري بپردازيد.
4. واتقوالله: از خدا پروا داشته باشيد.
ابعاد مقاومت
بُعد دينداري:
در اين امر انسان بايد با كسب آگاهيها هم به درست كردن و محكم ساختن ايمان اعتقادي بپردازد و هم به تهذيب قلب و باطن و تقوي و خودسازي يعني ايمان و عمل. در سخني از امام حسن عسكري درباره سنت غيبت امام آخرالزمان آمده است:
... در غيبت طولاني فرزندم دلهايي تيره گردد و فقط كساني در اعتقاد به او پاي برجا خواهند ماند. كه دل آنان به فروغ ايزدي رخشان باشد و روح خدايي به آنان مدد رساند.
بُعد دينآموزي:
آموختن دين و مباني و تكاليف ديني است به ديگران و حفظ دين است و در جامعه تا بدينگونه هستة مقاومت جمعي و مركزيت قدرت ديني نيز همواره محفوظ بماند.
بُعد فرهنگي:
نگهباني و حراست فرهنگ ديني است در ميان اجتماع لازم است فرهنگ اسلامي ديني و سنن شيعي در ميان جامعه زنده بماند و همواره نقشآفرين و جهتبخش باشد.
بُعد اعتقادي و ايدئولوژيكي:
تجديد حضور همواره جهانبيني ديني است در سطح اجتماع، نظام فكري ديني بايد همواره به صورت نظام فكري نيرومند مستدل در ميدانهاي انديشة اجتماعي حاضر و حاكم باشد در اين بُعد، تكليف عميق و دقيق است بايد پيوسته آگاهانه تربيت شوند كه از همه مكاتب فكري و مباني ايدئولوژيكي آگاه باشند و در همه صحنهها و در برابر پيداش فكري و كشفي و نظريهای مسائل را روشن كنند و آسيبناپذيري حقايق ديني و اعتقادي را نشان دهند.
بُعد اقتصادي:
حفظ قدرت مالي و امكانات اقتصادي اسلامي است همة نهضتها و انقلابها و اصلاحها هم براي گسترش يافتن و هم براي باقي ماندن نيازمند هزينهاند. قرآن كريم، مال را مايه «قوام» شمرده است. و يكي از ابعاد مقاومت همين تمكن و توانمندي مالي است.
بُعد سياسي:
حضور و مقاومت سياسي است متدينين بايد در اين باره بسيار هوشيار باشند و گول هيچ تبليغي را نخورند دخالت در سياست حقّه و شركت درسياست به قصد اداره جامعه براساس سياست حقه و نگاهداري جامعه از انحراف و حفظ دين در اجتماع و استقلال آن به نسلهاي آينده به منظور پاكسازي كشور اسلامي از لوث وجود بيگانگان.
«كُونُواْ قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ»؛
برپاي دارندگان مقتدر داد و دادگري باشيد.
بعُد نظامي:
بُعد نظامي قدرت مسلحانه است. دين اسلام هميشه دعوت به قدرت و عزت كرده است.
وَ اَعدُّ والَهُمْ مَا اسْتَطَعْتم مِنْ قُوهٍ...
میتوانيد نيرو جمع كنيد و جنگ افزار و اسبان آماده...
شيعهاي كه معتقد است كه امامت از اصول و اركان مذهب تشيع است لازمة اعتقاد به امامت طرفداري از اهل حق و عدالت و مبارزه با اهل باطل و ظلم است.
همچنین بُعد سازماندهي و بُعد هنري و بُعد زمانگرايي مثبت هم از ابعاد مقاومت هستند.
شناسايي بسترها و ضرورت هاي ايجاد انگيزه در جهت تحفق اهداف بیستساله
1. تبين تئوري مديريت ديني درعرصههای مختلف فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي و سياسي اصلاح ساختار مديريت در جامعه و نيل به مديريت ديني و مردم سالاري ديني.
2. توجه شايستگيهاي علمي و اخلاقي و توان اجرايي در انتخاب مديران و كارگزاران مسئولين كليدي نظام.
3. توجه به ضرورت تقدّم انديشه و فكر بر اقدام و عمل براي جلوگيري از پشيماني و خسارت به بيتالمال.
4. انطباق برنامهها با مباني ديني و محوريت مصلحت مادي و معنوي مردم.
5. توجه به اولويتها در نظام بودجهبندي و حذف امتيازات ناروا و جلوگيري از رانتخواري.
6. مبارزه با نارساييها همچون فساد مالي اداري سياسي فرهنگي و هنري.
7. ايجاد روحيه و انگيزه خدمتگزاري در افراد مسئول.
8. آگاهي بخشي كامل و صحيح در انتخاب نمايندگان «در طي اجراي سند چشمانداز» با انتخاب صحيح و شايسته.
تحقق اين امر مهم در چهار مرحله دقيق صورت میگيرد كه میتواند ضمانت اجرايي آن باشد:
1. همگان بايد اين نهضت را جدي بگيرند:
تحقق اين امر در گرو بسيج همگاني و حركت عمومي از طرف دولت و ملت باشد حتماً بايد رهنمودهاي رهبر عزيز را جدي بگيرند و آن را سرلوحه كارها قرار دهند. و آن باعث میگردد كمكم مشكلات اقتصادي و فرهنگي و... برطرف شود و مردم به نظام اسلام اميدوار شده زمينة ظهور حضرت ولي عصر(عج) فراهم خواهد شد.
2. مسئولان برنامهریزی كنند:
بايد فكر اساسي براي نحوه اجراي اين حركت شود تا حكيمانه برنامهریزی شده با نقد و بررسي برنامهها دستورالعمل دقيق و صحيح در اين امر ارائه گردد.
3. مجريان عمل كنند:
پس از برنامهریزی حساب شده لازم است دولتمردان و مجريان خالصانه و جدّي وارد عمل شوند.
4. مردم را مطالبه و نظارت كنند:
يكي از مصاديق بارز و ايجاد انگيزه در بين مردم در راه انجام اهداف انقلاب اسلامي نظارت همگاني مردم بر عملكرد مسئولان مجريان در اداره كشور است.
2. اطلاعرساني مناسب براي تحقق ويژگيهاي مورد نظر در افق چشمانداز
3. گسترش فعاليت رسانهای جهت تحقق اهداف انقلاب
اهميت رسانههای فرهنگي نقش آن در زندگي مردم سمتگيري جامعه و كاركرد مناسب رسانههای فرهنگ به عنوان يكي از مهمترین ملزومات جهت اطلاع رساني و آگاهي بخشيدن به جامعه و مردم است. در بررسي كارآمدي نظام سياسي فرهنگي و نگاه آن به مقوله رسانههای فرهنگي سالم جهت آگاهي از اهداف نظام اسلامي خيلي مؤثر و با اهميت است. براي فرهنگسازي در اين امر نقش رسانهها و مطلوبات بسيار مهم است.
بزرگترين و فراگيرترين رسانه كشور يعني راديو و تلويزيون به عنوان رسانه ملي و همچنین مطبوعات وظيفة اصلي آنان تحقق بخشيدن بهاین نهضت است. بايد پيامها و اطلاعرساني لازم به صورت مداوم و مستمر باشد اگر به صورت گذرا و فصلي آگاهي داده شود خود آفت بزرگي جهت تضعيف روحيه و تحقق اهداف میگردد.
4. تأمين منابع انساني مورد نياز تحقق برنامههای 20 ساله
يكي از بزرگترين سرمايههای ملي كشور ايران جوانان متدين و با استعداد هستند كه رهبر فرزانه از آنان به عنوان يك «نعمت» ياد كردند و فرمودند:
اين همه جوان تشنة كار و فعاليت چيز باارزش است.
مهمترین خدمت به نسل جوان در بعد فرهنگي و معنوي آن است كه فكر و انديشه آنان در جهت پيشبرد اهداف اسلام و استقلال سياسي و اقتصادي كشور پرورش يابد تا با شكوفايي استعدادهايشان آينده كشور و ملت اسلامي ايران را به بهترين وجه رقم بزنيد.
5. شناخت توطئههای دشمنان عليه انقلاب و منافع ملي كشور
تشكيل جامعهای فعال، خودكفا، آگاه و دشمنستيز
با توجه به سند چشمانداز 20 ساله در كنار آن فرهنگ غني مهدويت در حال حاضر بسترسازي مناسب و دقيق در اين عصر ساختن جامعهای فعال و خودكفا و دشمنستيز عبارت از:
1. تكيه برمباني نظري ديني و جايگاه و موقعيت تاريخي ايران در عصر حاضر.
2. ترسيم و تعيين استراتژي اصلي انقلاب اسلامي در حوزههای مختلف سياسي و اقتصادي و فرهنگي و نظامي و...
3. شناسايي استراتژي اصلي غرب به ويژه آمريكا و صهيونيزم.
4. ملحوظ داشتن موضوع «استراتژي انتظار» تشكيل حكومت براي آمادگي و استقلال در همه وجوه ...
5. توجه جدي به آنچه درباره فلسفه تاريخ شيعي و آينده جهان و جهان آينده در ميان متون شيعي و اقوال ائمه معصومين(ع) آمده است.
در همينجاست كه تكليف نظام فرهنگي، اقتصادي، كشاورزي، صنعت و سياست داخلي و خارجي و نظاميگري و... معلوم میشود.
آري! مهدويت با ويژگيهاي آرماني و فراگير و طرحي نو براي خروج از ايستايي و حركت در دوران اخير است.
1. اعتلاي معرفت و بصيرت ديني برپايه قرآن و مكتب اهلبیت(ع)
بصيرت ديني و ارتقاي معرفت براساس متون ديني و تربيت در مكتب قرآن كريم و اهلبیت(ع)و عمق بخشيدن به آن از موارد مهمي است كه بايد مورد توجه قرار گيرد. پيش نياز دستیابی به حقيقت بصيرت و آگاهي و شناخت عميق از تمامي حوزههای ديني است. بدون داشتن چنين معرفت و بصيرتي قادر نيست سرمايه انساني تحقق چشمانداز را تشكيل دهد.
لذا از ديدگاه مقام معظم رهبري براي تداوم انقلاب اسلامي و بالندگي آن و دفع تهاجم هاي دشمن، نيازمند آگاهيهاي سياسي و تحليل سياسي میباشند. ايشان بارها بر اهميت آگاهي و قدرت تحليل سياسي مردم سفارش كرده و از بصيرت و صبر به عنوان شاخص مهم توانمندي يك جامعه سخن گفتهاند:
عزيزان من، تمام مشكلاتي كه براي افراد يا اجتماعات بشري پيش میآيد... عدم بصيرت يا عدم صبر يا دچار غفلت میشوند واقعيتها را تشخيص نميدهند و حقايق را نمي فهمند يا با وجود فهميدن واقعيات از ايستادگي خسته ميشوند...
2. تقويت وجدان كاري انضباط اجتماعي روحيه ابتكار و قناعت
منظور از تقويت وجدان كاري در جامعهاین است كه افراد جامعه را بايد طوري تربيت نمود كه در برابر كاري كه تعهد كرده است آن را به خوبي و نيكي به اتمام برساند و خويشتن را در برابر آن مسئول بدانند پيامبر اكرم(ص) میفرمايند:
وَ اذَا عَمِلَ اَحَدُكُم عَمَلاَ فَلُيُتَقِنْ؛
هرگاه يكي از شما كاري انجام میدهد آن را محكم انجام دهد.
همچنین تقويت انضباط اجتماعي به فرموده مقام معظم رهبري كه لازمه زندگي اجتماعي انسان هاست ايشان فرمودند:
بايد وجدان كاري فرهنگ عمومي مردم بشود... كار بايد كامل محكم قوي ابتكاري و همراه با نياز انجام بگيرد وجدان كاري يعني اين.
همچنین تقويت روحيه ابتكار و قناعت در كشور هم از اصلهاي ديگري است كه مسئولين موظفند تلاش كنند. بايد در جهت بومي كردن فرهنگ و اقتصاد كشور و بالابودن روحيه خلاقيت در كشور كمر همّت خود را ببندند تا از هدر رفتن سرمايه عظيم و نيروي فعال كشور جلوگيري بشود. بنابراين يكي از مهمترین راههاي تقويت اقتصاد كشور مسأله صرفهجويي و قناعت در مصرف است.
پيامبر اكرم(ص) در معرفي مؤمن چنين میفرمايد:
المُومِنُ يَسِرُ المُؤوُنَهِ وَ كثيرُ المُعوُنَهِ؛
مؤمن پركار و توليد و كم خرج و كم مصرف است.
3. ترويج فرهنگ استفاده از توليدات داخلي.
4. اهتمام به درستكاري در جهت ارتقاي كيفيت توليدات داخلي.
مسئولين بايد در جهت تبليغ توليدات داخلي تلاش كنند همچنین كمكهاي اعتباري و مالي را جهت كيفيت كالاهاي داخلي به توليدكنندگان ارائه دهند و در جهت بازاريابي اين توليدات و نحوه توزيع و شناسايي و قيمت مناسب توليدات داخلي به مصرف كننده تلاش نمايند. طوري نباشد كه با واردات بيرويه توليدات مشابه خارجي بر توليدات داخلي ضربه بزنند.
5. تعميق روحيه دشمنشناسي ترويج روحيه ظلمستيزي مخالف با سلطه استكبار
شناخت و بصيرت بالا در مقابل تهديدات دشمنان در عرصه فرهنگي و آمادگي معرفتي و همه جانبه در جهت دفع اين تهديدات و موانع باعث فرصت در جهت پيشبرد اهداف جامعه ميشود. و ميتوانيم در فضاي آرام و سالم به فعاليتهاي كليد خود در جامعه ادامه دهيم. بصيرت و معرفت و ارتقاء روحيه دشمنشناسي و دشمنستيزي در مقابل دو تهديد بزرگي جامعه يعني آفت دشمنان داخلي و خارجي، سيره نبوي و مهدوي پيش نياز اصلاح فرد اصلاح جامعه است و با داشتن فهم درك عميق ديني و آگاهي و آمادگي ايستادگي در مقابل تهديدات و ناملايمات امكانپذير است.
«وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَيلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدْوَّ اللّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ يعْلَمُهُمْ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَيءٍ فِي سَبِيلِ اللّهِ يوَفَّ إِلَيكُمْ وَأَنتُمْ لاَ تُظْلَمُونَ».
هدف از فرمان آمادگي دفاعي تهيه سلاح و افزايش قدرت جنگي و شرارت و تجاوز به حقوق ديگران و ظلم نيست بلكه هدف بازدارندگي و پيشگيري دشمنان طعمكار شناخته شده و ناشناخته از فكر هجوم و اقدام به تجاوز لشكركشي يا حتي «تهاجم فرهنگي» به مملكت اسلامي است.
بايد مسئولين نظام روحيه دشمنشناسي و دشمنستيزي را در مردم تقويت كنند. همچنین يكي از وظايفي كه به تصريح روايات در دوران غيبت بر عهده شيعيان و منتظران فرج امام زمان(عج) است كسب آمادگي نظامي و مهيا كردن تسليحات مناسب هر عصر براي ياري حجت حق است.
در روايتي نعمان از امام صادق(ع)نقل كرده:
هريك از شما بايد براي خروج حضرت قائم(عج) «سلاحي» مهيا كنيد هر چند يك تير باشد...
علامه مجلسي در شرح اين قضيه میفرمايد:
بر شيعيان واجب است كه خود را بر اطاعت امام برحق و انتظار فرج او ملتزم سازد و براي نمودنش مهيا باشند.
اهل بصيرت آنجا كه حق را شناخته و معرفت لازم را پيدا كرده اند. توطئهها و فتنههای دشمن را میشناسد. از حق و عدالت حمايت میكنند در اين راه استقامت میورزند، خداوند به پيامبر گرامي اسلام براي تحقق اصول و ارزشهای اسلامي ديني در جامعه میفرمايد:
«فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ»؛
استقامت كن همانطور كه بدان مأموريت يافتهاي.
استقامت و پايداري و صبر و شكيبايي از عالي ترين و ارزنده ترين صفات انساني و از عوامل مهم رسيدن به موفقيت و پيروزي و سعادت و رستگاري است افرادي كه از اين صفت ارزشمند بيبهرهاند. چه بسا كارهاي مهم و مفيدي را با شور و اشتياق آغاز میكنند ولي پس از برخورد با موانع و مشكلات تاب و توان خود را از دست ميدهند و از ادامه فعاليت منصرف میشوند و به زودي خود را تسليم شرايط و حوادث مینمايند. دارا بودن ايمان قوي به گونهای كه در عمق و باورها و اعتقادات آنان ريشه دوانده باشد. مقابله مؤمنانه با هرگونه كجروي تجاوزگري و تحمل هرگونه مشكلات و مصائب در راه حاكميت دين الهي و دفاع از حريم اسلام و اهلبیت(ع)است.
مقام معظم رهبري میفرمايند:
امروز ما احتياج به استقامت داريم ما هم از يك طرف جاذبههای زندگي رنگارنگ دلها و هوسهاي ما را بر ميانگيزد يعني در دوران انقلاب چقدر آدمها ديديم كه دلها و اعتقادهاي خوبي داشتند. اما در مقابل راحتطلبي شهوت قدرت و مقام و تعريف اين و آن و تهديد دشمن طاقت نياوردند و به يك طرف لغزيدند و به معارضان احياناً معاندان راه خدا تبديل شدند بنابراين ايستادگي لازم است در مقابل دشمن هم ايستادگي لازم است... استقامت كردن در تهديدها و فريبهاي دشمن هنر بزرگي است كه اگر يك ملت اين هنر را داشته باشد آن وقت به قله میرسد به جايي كه ديگر دشمن فايدهاي در تهديد نميبيند و مجبور است با او بسازد يا در مقابل آن تسليم شود.
اما در كنار اين اهداف والا چشمانداز بیستساله فرهنگي كه مقام معظم رهبري فرمودند، هجمه سنگين و تهاجمي گسترده غرب به دنبال آن تزلزل پايههای اخلاقي واصول اعتقادي جامعه میباشد كه به صورت تهاجم و شبيخوني فرهنگي تهديدكننده آرزوها كرامتها و ارزشهاست.
تهديدات عمده فرهنگي را میتوان با شاخصههای زير مورد بررسي قرار داد:
1. انفعال و خودباختگي فرهنگي؛
2. غفلت در مقابل تهاجم گسترده فرهنگي غرب؛
3. تضعيف اسلام در محافل علمي و آموزشي در سطوح مختلف؛
4. نقش روشنفكري بيمار در تسهيل حاكميت فرهنگ غرب در جامعه ما؛
5. تظاهر به رفتارهاي ضد اسلامي و اصول اخلاقي؛
6. هجمه به باورها و ارزشهای ماندگار انقلابي بويژه دفاع مقدس و جهاد و شهادت و سطح اين هجوم در ابعاد گوناگون؛
7. انجماد فكري و تلاش براي عقب نگهداشتن در حوزههای معرفتي و ديني توسط عوامل متحجر و عقب افتاده.
مسئولان نظام براي اداره جامعه اسلامي و براي رسيدن به چشمانداز بايد بكوشند تا مردم را از ابعاد گوناگون به ويژه از نظر مباني اعتقادي اصولي و صحيح اسلامي تربيت و پرورش داده تا دگرگوني اساسي در وضعيت جامعه بشري رخ دهد.
به اعتقاد ما اعتلا عمق بخشيدن و گسترش فرهنگ مهدوي در جامعه بر پايه قرآن كريم و تعاليم اسلام و انبياء و نهادينه شدن اين امر مهم بر پايه بصيرت و انديشه درست از اولويتهايي است كه بايد به آن پرداخته شود انتظار از ويژگيهاي فطري بشر بوده و قرار گرفتن آن در اولويتهاي تئوريك نظام سياسي در جامعه ديني و فرهنگي بسيار مهم و حائز اهميت است. در بررسي ميزان كارآمدي نظام سياسي اسلامي ميزان اعتقاد مردم و جامعه به موضوع مهدويت از ميزان كارايي نظام در ارائه الگوهاي آيندهنگر و استراتژي بلند مدت حكومت و پشتوانة والاي ايدئولوژيك آن حكايت ميكند. بايد هم در نظام فرهنگي هم در چارچوبة فرهنگ نظام اسلامي و محتوايي فرهنگ جامعه توزيع اعتبارات حول محور مهدويت برنامهریزی شود كه حاصل آن شامل بقاء و ارتقاي منزلت و شأن جمهوري اسلامي در حوزههای فردي و فرهنگي سياسي و اجتماعي و اقتصادي و... ميشود.
منابع و مأخذ
1. معارف مهدوي، انتشارات دبيرخانه دائمي اجلاس حضرت مهدي(عج)، مركز مطالعات و پژوهشهاي فرهنگي حوزه عليمه قم.
2. اسماعیل شفیعی سروستانی، موعود استراتژي انتظار جلد اوّل و دوم، انتشارات نشر موعود (مؤسسه فرهنگی موعود عصر)
3. محمّدرضا حکیمی، خورشيد مغرب.
4. سیدمحمّد موسوی، سپيده دم ظهور، نابودي ستمگران، انتشارات میراث ماندگار.
5. سیدمحمّد موسوی، سپيده دم ظهور، حكومت جهاني.
6. مهدی نوید، فرهنگ و مقاومت فرهنگي، انتشارات فلق.
7. بسيج دولت اسلامي همبستگي ملي، ششمين همايش سراسري هاديان سياسي، بهمنماه 1384، انتشارات معاونت سياسي نمايندگان ولي فقيه در نمسا.
8. نهضت خدماترساني به مردم، معاونت فرهنگي پرورشي نيروي مقاومت بسيج.
9. گذري بر دستآوردهاي انقلاب اسلامي و آسيبشناسي دروني آن، معاونت سياسي نمايندگي ولي فقيه در نيروي مقاومت بسيج، زمستان 1382، انتشارات ميثاق.
10. فرازهايي از معارف و اخلاق اسلامي، معاونت عقيدتي سياسي نمايندگي ولي فقيه در نمسا، مؤلفين: حجتالاسلام حسيني شاهرودي و ديگران، انتشارات معاونت آموزش نيروي مقاومت بسيج.
11. نهجالبلاغه.
12. ماهنامه ويژه هاديان سياسي بسيج «هدايت»، سال چهارم، شماره 40، مهر 1383.
13. ماهنامه ويژه هاديان سياسي بسيج «هدايت»، سال پنجم، شماره 52، مهر 1384.
14. ماهنامه ويژه هاديان بسيج «هدايت»، سال پنجم، شماره 51، شهريور 1384.
15. ماهنامه ميثاق ويژه فرهيختگان فرماندهان نواحي و حوزههای مقاومت بسيج، سال چهارم، شماره 38، آذر 1382.
16. موعود، ماهنامه فرهنگي اعتقادي اجتماعي، شماره 28، مهر و آبان 1380.
 |      |
